Forex Terimler Sözlüğü

Forex'le yeni mi tanıştınız? Yoksa bilgilerinizi tazelemeniz mi gerekiyor? Bu sayfadaki konular bilgilerinizi güncellemenize yardımcı olabilir.

Açık Emir
Bir pazarın belirlenmiş fiyatına doğru hareket ederken gerçekleşecek emirdir. Normalde "Bir Emir Diğerini İptal Eder" ile birlikte kullanılır.

Açık İşlem
Fiziksel ödeme ile likide edilmemiş ya da eşit boyutta ve ters yönlü bir başka işlem ile kapatılmamış işlem.

Açık Pozisyon (Open Position)
Döviz, altın, menkul kıymet gibi bir finansal araç üzerinden sahip olunan varlıkların aynı cinsten yükümlülükleri karşılayamayan kısmıdır. Örneğin 10 milyon ABD doları yükümlülüğe karşı 5 milyon ABD doları varlık bulunduruluyorsa aradaki 5 milyon ABD doları, açık ABD doları pozisyonunu ifade eder. Dolayısıyla, bir başka deyişle henüz kapatılmamış, devam eden pozisyondur. Ancak Forex piyasasında açık pozisyonlar tersine açılan işlemlerle kapatılmaz. Açık pozisyonun kapatılması için emrin üzerine gelip CLOSE ya da EMRİ KAPAT yazan tuşa basılması gerekir.

Açığa Satış
Sahip olunmayan menkul kıymetlerin ödünç alınmak sureti ile satılmasını ifade eder. Uygulamada bu işlem, genellikle piyasa oyuncularının portföylerinde bulunmayan ve fiyatları düşme eğiliminde olan menkul kıymetleri satmasıyla gerçekleşir. Satış yapan işlemciler kıymeti daha alt fiyat seviyelerinden alarak alıcıya teslim ederler.

Açık Piyasa İşlemleri (APİ) (Open Market Operations)
Para politikası uygulaması çerçevesinde, merkez bankaları bünyesinde para miktarının artırılıp azaltılması amacıyla, hazine kağıtlarının alım ve satımının (kesin alım, kesin satım, geri satım vaadiyle alım (repurchase agreements), geri alım vaadiyle satım (reverse repurchase agreement)) yapılması işlemleridir. Bankalararası Para Piyasası işlemleri de “Açık Piyasa İşlemleri” kapsamı içerisindedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesinde bu tür işlemler, Açık Piyasa İşlemleri ve Para Piyasası Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.

Akreditif
İhraç edilen malların bedellerinin ödenmesi konusunda belirli şartların yerine getirilmesi halinde ödemenin yapılacağına ilişkin bir çeşit teminattır. Akreditif işlemlerine bankalar veya diğer finans kurumları aracılık etmektedir. Bu doğrultuda, akreditif, finans kurumlarının belirli bir süre için, belirli bir miktar ve üçüncü bir kişi lehine yabancı ülkedeki bir muhabir bankaya kendi nezdinde kredi açması için gönderdiği bir tür teminat mektubudur.

Aktarım Mekanizması
Para politikası araçlarına yönelik alınan kararların çeşitli kanallarla toplam talebi ve bu şekilde üretim, tüketim ve istihdam gibi reel ekonomik aktiviteleri etkilemesini sağlayan mekanizmadır. Kısa vadeli faiz oranlarını para politikası aracı olarak kullanan merkez bankalarının faiz kararları ekonomiyi temel olarak dört kanal aracılığıyla etkilemektedir. Kısa vadeli faiz oranına ilişkin alınan kararlar; beklentiler, faiz, varlık fiyatları ve döviz kuru yoluyla tüketici ve üreticilerin harcama, tasarruf ve yatırım kararlarını şekillendirmekte ve bu süreç toplam talebi, dolayısıyla da ekonomik aktiviteyi ve enflasyonu etkilemektedir.

Alım Opsiyonu
Opsiyon, sahibine, opsiyona konu olan kıymeti, kontratta yazan fiyattan, kontrat vadesinde herhangi bir yükümlülük doğurmadan alma hakkı verir. Bu tür bir mali araçta, vadede, opsiyona konu olan kıymetin fiyatı kontrat fiyatının altında gerçekleşirse opsiyon sahibi bu hakkını kullanmaz ve işlemini daha düşük olan piyasa fiyatından gerçekleştirebilir.

Alış (BID) Fiyatı
Piyasa katılımcılarının, piyasada işlem gören değerleri (döviz, menkul kıymet gibi) almaya istekli oldukları fiyattır.

Alış Sinyali
Bir yatırım aracını satın almak için doğru zamanın ve uygun koşulların oluştuğuna işaret eden sinyal. Yatırımcıların platformlarında kullandıkları indikatörler bu sinyalleri sağlarlar. Örneğin MACDS indikatörü, sinyal çizgisinin üzerine çıktığında bu alış sinyali olarak algılanır.

Alış/Satış Farkı (Spread)
İşlem gören herhangi bir kıymetin, alış ve satış fiyatı arasındaki farkı ifade eder.

Altın Standart Sistemi
Eskiden bir para biriminin değerini belirlemek için kullanılan sistemdi. Para biriminin değeri, belli bir ağırlıktaki altının değerine denk tutulurdu. Bu sistemin kullanıldığı zamanlarda, altının para birimi değeri karşısındaki değeri sabitlenmiş olurdu.

Amerikan Opsiyonu
Süresi dolmadan önce de herhangi bir zamanda işlem görebilen opsiyondur.

Analitik Bilanço/TCMB Analitik Bilançosu
Analitik bilanço genel bir ifade ile bilançonun aktif ve pasif kalemlerinde yer alan hesapların birbiriyle netleştirilerek uygun bir gruplama altında toplulaştırıldığı bilançodur. TCMB Analitik Bilançosu ise, TCMB bilançosunda yer alan kalemleri toplam olarak düzenlerken para politikasının etkin işleyişinde geçerli kalemleri dikkate alan ve ayrıntıları içermeyen bilançodur. Para politikasının işleyişine uygun olarak toplulaştırılmış ‘Aktif Kalemler’ başlığı altında ‘Dış Varlıklar’ ve ‘İç Varlıklar’ yer alırken ‘Pasif Kalemler’ başlığı altında ise ‘Toplam Döviz Yükümlülüklerimiz’ ve ‘Merkez Bankası Parası’ yer almaktadır

Analist
Gösterge ve öngörülerle piyasa değerlendirmesi yapan uzman.

Ana Para Birimi
Yatırımcının muhasebe kayıtlarında kullandığı para birimidir. Forex piyasasında bu birim genellikle ABD doları olmakla beraber İngiliz Sterlini, Euro ve Avustralya Doları da kullanılabilmektedir.

Aracı Banka
Genellikle yabancı bir banka için çalışan yerel bankadır.

Arbitraj
Herhangi bir menkul kıymetin, dövizin veya malın bir piyasadan alınıp diğer bir piyasada satılarak (kıymetler birbiri ile değiştirilerek) risksiz bir şekilde kar edilmesi işlemidir. Arbitraj işlemleri piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarının azalmasına yol açar. Günümüzde iletişim teknolojisinin artması ve bilgiye ulaşma maliyetinin düşmesi ile piyasalar arası fiyat farklılığı son derece düşük olmakta, ortaya çıkan farklılıklar anlık olarak bu tür işlemlerle ortadan kalkmaktadır.

Aroon
İşlem yapılan emtia ya da döviz paritesinin trend içinde olup olmadığını ve trend içinde ise trendin ne kadar güçlü olduğunu anlamak için kullanılan bir indikatördür. Aroon indikatörü sıfırın üzerindeyken yukarı trend olduğunun, sıfırın altındayken de aşağı trend olduğunun sinyalini verir. İndikatör sıfırdan ne kadar uzaklaşırsa trendin o kadar güçlü olduğu kabul edilir.

Aroon Osilatörü
Aroon osilatörü; üst Aroon indikatöründen alt Aroon indikatörünün çıkarılması ile elde edilir. Aroon indikatörü 0 ile +100 arasında hareket ederken, Aroon osilatörü -100 ile + 100 arasında hareket eder ve sıfır çizgisi merkez olarak kabul edilir.

Artan Trend Kanalı
Artan trend kanalı aşağı yönlü dalgaların dip noktalarını birleştirir ve bir trend çizgisine paralel hareket eder. Artan trend kanalı ve trend çizgisi yukarı yönlü bir trendin sınırlarını oluşturur. Bu ayı piyasasında kullanılır.

Artan Üçgen
İki trend çizgisinin birleştirilmesi ile elde edilen iki yönlü fiyat analizi. Aşağıdaki trend çizgisi yükselirken, yukarıdaki trend çizgisi yatay olur. Bu da genellikle boğa piyasalarında kullanılır.

Arz
Bir finansal enstrüman için, o anki fiyattan enstrümanı satmaya razı olma durumudur.

Arka Ofis
Finansal kurumların hesap görme, idari işler ve raporlama işlerinin yapıldığı yerleridir.

Ask
Teklif fiyatı da denen, bir menkul kıymetin satış fiyatıdır.

Asset-Backed Commercial Paper / Varlığa Dayalı Senet
Anapara ve faiz ödemelerinin ilgili varlık havuzundan elde edilecek nakit akışından karşılanacak şekilde tasarlandığı kıymetli evraktır.

Asset-Backed Securities / Varlığa-Dayalı Menkul Kıymetler
Borçlanma aracı olarak banka kredilerinin yerini alan ciro edilebilir enstrümanlardır. Bankalar veya kredi temin eden kuruluşların tahmin edilebilen gelir akışlarından oluşturulan finansal varlık havuzlarına dayanan borç senetleri ya da tahvillerdir. Finansal varlık havuzları kredi kartı alacakları, ticari alacaklar ve oto kredileri gibi bankanın veya kredi temin eden kuruluşların ürünlerinden oluşur. Kurumun portföyünde bulunan kredileri fona satmasıyla varlık havuzu oluşturulur ve bu havuza kredilerin geri dönmemesi durumunda menkul kıymet sahiplerine ödemelerin yapılabilmesi için garanti sağlanır. İhraç gününde ilgili aktiflerin belirli bir oranına göre hesaplanan kredi garantisi derecelendirme kuruluşu tarafından saptanır. Kredi ödemelerinde geri dönmeme söz konusu olursa, kredi garantisi veren kurum, menkul kıymete yapılacak ödemeyi garanti kapsamında yerine getirir ve ilgili kredi kontratını tüm hakları ile birlikte alır.

Aşırı Alış
Fiyatların çok fazla yükselmiş olması ve yön değiştirebileceği durumunu ifade eden teknik bir terimdir. Stochastic Osilatör veya RSI ( Relative Strength Index ) gibi osilatörler ile belirlenebilen aşırı alış/satış bölgelerinde indikatör çizgisi söz konusu bölgeleri tespit eden seviyeleri kırdığında fiyatların yön değiştireceği ön görülür.

AUD
Avustralya Doları

Aussie
AUDUSD

Average Directional Index (ADX)
J. Welles Wilder tarafından geliştirilmiş, belli bir yöndeki hareketi gösteren indikatör sisteminin bir parçası olan teknik bir indikatördür.

Average True Range (ATR)
Volatiliteyi ölçen bir indikatördür. Yüksek ATR değerleri yüksek volatiliteyi ve dolayısı ile hacimli, ani işlemlerin sinyalini verir. Düşük ATR ise paritenin yavaş hareket ettiğini gösterir.

Avrupa Merkez Bankası (European Central Bank)
Euro alanı içinde bulunan 17 ülkenin para politikasını yönetmekle yükümlü olan dünyanın en önemli merkez bankalarından biridir. Euro’nun para politikasını belirleyen kurum, Euro’nun değerinin belirlenmesinde öncü konumundadır.

Ayı Piyasası (Bear Market)
Fiyatların düştüğü piyasaları ifade eder. Satışların güçlü olduğu ve fiyatların hızla değer kaybettiği piyasadır.

Ayı Tuzağı
Yanlış bir sat sinyali olarak, yükselen bir trendde fiyatların destek seviyesini kırma hareketinden sonra yükselen trendini devam ettirmesidir.

Back-test
Trading stratejisinin karlılığını tarihsel veriler üzerinde test etmektir.

Bankalararası Para Piyasası
Bankalar arasında kısa vadeli fonların alınıp satıldığı piyasalardır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesinde aynı adla işlem gören piyasada bankalar kendilerine tanınan limitler çerçevesinde, önceden belirlenen vadelerde TL alım-satım işlemi gerçekleştirmektedirler. Bu piyasada, TCMB aracı konumu üstlenmekte olup (blind broker) alım-satımı gerçekleştiren taraflar birbirlerini bilmeden TCMB üzerinden (TCMB'yi taraf kabul ederek) işlemlerini gerçekleştirmektedirler. Para politikası uygulamasında önemli bir fonksiyona sahip olan bu piyasada TCMB doğrudan faiz belirleyerek kısa vadeli faizleri yönlendirebilmekte ve son kredi mercii fonksiyonunu yerine getirmektedir. TCMB dışında, bankaların kendi aralarında bu tür işlemleri gerçekleştirdikleri ikincil piyasalar da mevcuttur.

Banknot
Taşıyana, üzerinde yazan miktarın ödenmesinin, çıkaran kuruluş tarafından garanti edildiği faiz taşımayan kıymetlerdir. Yasal ödeme aracıdır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TL Banknot basmaya yetkili tek kurumdur.

Banka Çizgisi
Bir banka tarafından müşteriye verilen bir kredinin sınırıdır.

Bant
Belli bir periyotta fiyatın hareket ettiği en yüksek ve en düşük seviyeyi ifade eder.

Basit Faiz
Bir yatırımın, yatırım dönemi süresince sadece anaparasının kazandığı faiz oranıdır.

Başlangıç Teminatı
Yatırımcının pozisyon açabilmesi için gerekli olan minimum özkaynak tutarıdır.

Baz
Fiyatlardaki değişimi ifade eden ölçü birimidir.

Baz Döviz
Bir döviz çiftinde sabit bir değerle ifade edilen para birimi için kullanılır. Örneğin EUR/USD paritesinde baz döviz Euro’dur. Bir döviz çiftinde ilk söylenen döviz olarak da tanımlanabilir.

Baz Puan
İşlem fiyatındaki en son hanedir. Çoğu döviz çiftinde bu puan 1/10000’dir. Bu oranın en çok bilinen istisnası baz puanı 1/1000 olan USD/JPY paritesidir.

Baz Riski (Basis Risk)
Spot ve vadeli fiyat arasındaki fiyat farkının artması veya azalması riski.

Baz Trading
Baz puanlar arasındaki değişimden kar elde etmek amaçlı işlem yapmaktır.

Bearish
Ayı Piyasası

Bekleyen Ev Satışları / Pending Home Sales Index
Amerikan Ulusal Emlak Birliği tarafından her ayın ilk haftası açıklanan veri, kontratı imzalanmış fakat işlemleri henüz tamamlanmamış olan mevcut konut satışlarını gösterir.

Benchmark (Ölçüt)
Ölçüm ve karşılaştırma kriteri anlamında kullanılmaktadır. Örneğin portföy yönetiminde, benchmak portföy, bu yapı dışında oluşturulan portföylerin performans (getiri ve risk anlamında) başarısının ölçümünde esas alınan portföydür. Diğer bir örnek; benchmark menkul kıymetler, piyasada yeterince likiditeye sahip, ihraç eden kurum tarafından bu özelliğinin devam ettirilmesi söz konusu olan ve piyasada benzer ihraçlar için bir referans teşkil eden kıymetlerdir.

BIS (Bank for International Settlement)
Parasal ve finansal istikrarı sağlamaya yönelik olarak merkez bankaları ve diğer kurumların kendi aralarındaki işbirliğini artırmak amacı ile kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. 1930 yılında kurulmuş olup, İsviçre’nin Basel kentinde yerleşiktir. Sermayesi altın frank şeklinde ifade edilmekte olup, 1 altın frank 0.29 gram altını temsil etmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5000 altın frank ile bankanın hissedarıdır

Bid Bir enstrümanın alış fiyatıdır.

Bileşik Faiz
Bir yatırımın yatırım dönemi boyunca kazandığı faizin de yeni yatırım döneminde yatırıma tabi tutulması sonucu elde edilen getiriyi gösteren faizdir. Diğer bir deyişle faizin de faiz kazanmasıdır.

Birikmiş Faiz
Bir yatırımın, yatırım dönemi içerisinde, ödeme tarihine kadar üzerinde biriken faizdir. Örneğin, 6 ayda bir dönemsel % 30 kupon ödemeli 100 TL'den ihraç edilen bir devlet tahvilini almak için, piyasa oranının değişmediği varsayımı ile 3 ay sonra ödenmesi gereken fiyat yaklaşık 115 TL’dir (dönem sonunda toplam 30 TL faiz kazanması için, bu durumda ikinci 3 ay için % 13.04’lük bir getiri söz konusudur). Buradaki 15 TL yatırımın üzerinde biriken faizi ifade etmektedir.

Birincil Piyasa (Primary Market)
İlk ihraçların yapıldığı piyasadır. Bir yatırım aracının örneğin bir menkul kıymetin ilk defa piyasaya sürülmesi (satılması) birincil piyasa işlemidir. Benzer şekilde, devlet iç borçlanma senetlerinin, Hazine Müsteşarlığı tarafından ihale yöntemi ile satımı da bir birincil piyasa işlemidir. Bu senetlerin daha sonra yatırımcılar arasındaki alım-satımları ise ikincil piyasa olarak adlandırılan piyasalarda gerçekleşmektedir.

BOE (Bank Of England)
İngiltere Merkez Bankası

Boğa
Piyasalarda fiyatlarda yükseliş beklendiğini genel anlamda ifade etmek amacıyla kullanılan terim.

Boğa Piyasası (Bull Market)
Alışların güçlü olduğu ve fiyatların hızla değer kazandığı piyasalara denir.

Boğa Tuzağı
Yanlış bir al sinyali olarak, düşen bir trendde fiyatların direnç seviyesini kırma hareketinden sonra düşen trendin devam etmesidir.

BOJ (Bank of Japon)
Japonya Merkez Bankası

Borçları Ödeyememe Riski (Default Risk )
Borcun geri ödenememesi riskidir.

Broker
Forex piyasasında alıcı ile satıcıyı buluşturan ve bundan aracılık geliri elde eden kişi ya da kurumlara denir.

Bullish
Boğa Piyasası

Bundesbank
Almanya'nın Merkez Bankası.

Buy Limit
Piyasa fiyatının altındaki bir fiyat seviyesinden yapılmak istenen alış emirleridir.

Buy Stop
Piyasa fiyatının üstündeki bir fiyat seviyesinden yapılmak istenen alış emirleridir.

Bütçe Açığı
Bir ülkenin kamu dengesinde giderlerin gelirlerden fazla olması durumudur. Bütçe açığının olması ülke ekonomisi için olumsuz bir durumdur.

Bütçe Dengesi (Budget Balance)
Bir işletmenin veya devletin gelir ve giderleri arasındaki farktır.

Bretton Woods Antlaşması
1944 yılında 44 ülkenin katılımı ile gerçekleştirilen konferansta, Dünya Bankası ve IMF’in kurulmasına karar verilmiştir. Bu konferans sonunda bütün katılımcı ülkeler kendi para birimlerinin altına dönüştürülebilir yapılmasını kabul etmiştir. Altın fiyatları da 1 ons altın = 35 $ olarak sabitlendiğinden, bütün ülkelerin para birimlerinin değeri dolara göre hesaplanmaya başlanmıştır.

Cable
İngiliz Sterlini-Amerikan Doları paritesinin forex jargonundaki adıdır. Teknik bir terim olmayıp anonimdir.

CAD
Kanada Doları

Candlestick
Mum Grafik

Cari Açık
Bir ülkenin ihraç ettiği mal ve hizmetlerden elde ettiği gelirin, ülkenin yurt dışından ithal ettiği mal ve hizmetlere yaptığı ödemelerden az olmasıdır.

Cari Kur
Döviz piyasalarında aynı gün takası gerçekleşen dövizin alım - satımında kullanılan kur anlamına gelmektedir.

Carry Trade
Daha düşük getiri sağlayan bir para biriminden borçlanarak alınan krediyi daha yüksek getiri sağlayan bir para birimine yatırım yaparak değerlendirmektir.

Ciro
Birim zamanda gerçekleşen işlemlerin toplam değeridir.

Credit Risk / Kredi Riski
Genel anlamıyla kredi kullanıcısının, kredi sağlayan tarafa hiç geri ödeme yapamaması, borç alınan tutardan daha düşük bir tutarın geri ödenmesi veya zamanından daha uzun bir süre sonunda kredi sağlayana geri ödemede bulunulmasına ilişkin risktir. Kredi veren tarafında da oluşabilen kredi riski, borç verenin (borrower) ya da kendisiyle bir anlaşmaya taraf olanın (counterparty) anlaşma koşullarına uygun biçimde yükümlülüklerini karşılayamama olasılığıdır. Kredi risk yönetiminin amacı uygun parametreler içinde tarafların maruz kalabileceği riskleri en aza indirmektir. Kreditörler, portföylerindeki tüm kredi risklerini bireysel kredilere (individual credits) ve işlemlere ilişkin olasılıkları da göz önüne alarak yönetmeli ve kredi risklerinin diğer risklerle ilişkisini de dikkate almalıdır.

Credit Default Swap (CDS) / Kredi Temerrüt Swapı
Bir menkul kıymete bağlı kredilerin temerrüt risklerinin iki taraf arasında transfer edilebilmesi imkanı sağlayan swap işlemidir. Kredi riskine karşı kendisini korumak ve riski transfer etmek isteyen taraf, riski üstlenmek isteyen tarafa swap üzerinden bir ücret öder. Sözleşmede belirtilen temerrüt koşullarının oluşması halinde riski üstlenen taraf, riski satan tarafa menkul kıymetten tahakkuk eden zararı öder. Kredi sıkışıklığı ve finansal kriz dönemlerinde swap değerleri yükselir.

Credit Derivatives / Kredi Türevleri
Kredi riskini aktarmak üzere tasarlanan sermaye piyasası araçlarıdır. Kredi türevleri, tahvillerin kredi riskine karşı koruma sunarlar. En çok işlem gören türleri, kredi temerrüt swapları, toplam getiri swapları, kredi spread opsiyonları, krediye bağlı tahviller ve teminatlı borç yükümlülükleridir. Bankalar, kredi türevleri piyasasındaki en önemli piyasa oyuncularıdır ve kredi riskini azaltmak, yasal sermaye gereksinimini azaltmak, arbitraj fırsatlarından yararlanmak, prim geliri elde etmek, kredi portföyünü çeşitlendirmek gibi çeşitli amaçlarla kredi türevlerini kullanabilmektedirler.

Çapa (Nominal Anchor)
Ekonomik karar alma süreçlerinde referans olarak alınan büyüklükleri ifade etmek için kullanılır. Örneğin kur çapası kavramı, Merkez Bankasının kur için belli öngörüleri sonrasında, diğer ekonomik birimlerin de bu öngörüye güven duyması ile birlikte, alınan ekonomik kararlarda kurun, kurdaki artışın esas alınması ve fiyat, ücret artışı, yatırım gibi kararlarının kur politikası çerçevesinde şekillenmesini ifade eder. Bu tür bir çapaya (politikaya) güvenin olmaması halinde, seçilen büyüklükler bu özelliklerini kaybederler. Parasal büyüklükler, faiz oranları, enflasyon, büyüme oranları “çapa” olarak kullanılan büyüklüklerdir. Özellikle son yıllarda, kur ve faiz oranı gibi büyüklüklerin çapa olarak kullanımında ortaya çıkan güçlükler, enflasyonun bu amaçla kullanımını yaygınlaştırmıştır.

Çapraz Kur
İki farklı ülkenin para birimlerinin, üçüncü bir ülkenin para birimi cinsinden değerlerinin ölçülmesi ile aralarında ilişki kurulması ve ortaya çıkan değişim kurudur. Doların içinde olmadığı pariteler örneğin Euro / Yen gibi bir döviz çiftinin önce Dolar değerleri bulunur, ardından bu değerler birbirine oranlanarak paritenin değeri yazılır. Dolar içermeyen kurlara çapraz kur denilmektedir.

Çekirdek Enflasyon (Core Inflation)
Tüketici, üretici ve toptan eşya fiyat endeksleri gibi genel kullanıma açık mal ve hizmet sepetlerinden oluşan enflasyon endekslerinin temel enflasyonist eğilimleri tam olarak yansıtmadığı varsayımı ile bazı mal grupları ile fiyat değişmelerine yol açan bir takım unsurların enflasyon endeksinden çıkarılması sonucu ulaşılan bir enflasyon tanımıdır. Bu amaçla, dışsal etkilere (enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası vs) daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen, enerji, temel gıda maddeleri fiyatları ve dolaylı vergiler bu tür enflasyon hesaplamaları içerisine katılmamaktadır. Amaç, fiyatlar genel seviyesindeki değişimi sürekli kılan unsurları tespit etmek ve bunlara yönelik daha gerçekçi politika kararları alabilmektir. Özellikle, enflasyon hedeflemesine yönelen ülkelerde bu türden alternatif endeks oluşumları değişik formları ile kullanılmaktadır.

Çift Tepe formasyonu
Belli bir döviz, CFD veya emtianın grafiğinde, boğa piyasasındayken fiyatların iki kez aynı yüksek seviyeden aşağı yönde dönmesi ve yan yana iki tepe görüntüsü vermesi sonucu oluşan formasyon. Genellikle bu formasyonun oluşumu sonrasında piyasa yön değiştirir ve fiyatların ikinci tepenin en altında bulunan destek çizgisini kırması ile ayı piyasasına geçilir. ( Ters çift tepe formasyonu bunun tam tersidir. Fiyatlar iki noktada dip seviye oluşturur ve piyasa yükseliş yönünde yön değiştirir. )

Çizgi Grafiği
Bir piyasada fiyatların sadece kapanış fiyatlarının nokta ile işaretlenip sonradan bu noktaların birleştirilmesi ile oluşan grafiktir.

Chart
Grafik

Chunnel
EURGBP

Cross Rates
Çapraz Kur

Çubuk Grafiği
Diğer grafiklerde olduğu gibi fiyatların açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük seviyeleri bellidir. Açılış fiyatı, o zaman diliminin ilk işlemin fiyatını belirtir ve çubuk üzerinde sola doğru bir çizgi şeklinde görünmektedir. Kapanış fiyatı, zaman dilimi içerisindeki son işlemin fiyatını göstermekte ve çubuk üzerinde sağa doğru bir çizgi şeklindedir. En yüksek fiyat yer aldığı zaman dilimi içerisinde gerçekleşmiş en yüksek fiyatı gösterirken, çubuğun en üst noktasıdır. En düşük fiyat ise zaman dilimi içerisindeki en düşük fiyatı belirtir ve çubuğun en alt noktasında ter almaktadır.

Dalgalı Kur Sistemi (Free Floating)
Kurun hiçbir müdahale olmadan tamamen piyasada oluşan arz ve talep koşullarında belirlendiği sistemleri ifade eder

Dayanıklı Tüketim Malları Siparişleri / Durable Goods Orders
Amerikan İstatistik Bürosu tarafından her ayın sonuna doğru açıklanan Dayanıklı Tüketim Malları Siparişleri verisi ABD’li üreticilerin en az üç yıl ömrü olan mallar için aldığı siparişleri gösterir ve sanayi üretiminin önemli bir göstergesidir.

Dealer
Alım-satım işlemlerinde kendi nam ve hesabına hareket eden kişi ve kurumlara verilen isimdir.

Default / Temerrüt
Borcun ödemesinin yapılmaması veya anlaşmanın şartlarının yerine getirilmemesi durumudur. Borç alanın gereken ödeme veya menkul kıymet teslimatını belirlenen süreler içinde gerçekleştirilmemesi sonucu taahhütlerini yerine getirememesi ile oluşan durumdur. Temerrüde düşen taraf için herhangi bir ihbara gerek duyulmaksızın işlem başlatılabilir.

Deflasyon
Genel olarak piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumudur.

Deflatör
Parasal terimlerle (nominal) ifade edilmiş olan bir iktisadi büyüklüğün (örneğin ücretler, hammadde fiyatları, maliyetler vb.) değerinin gerçek değere (reel) çevrilmesinde kullanılan fiyat endeksini ifade eder.

Değer Artışı
Bir döviz kuru pazar talebine cevaben fiyatını güçlendirirse "değer artışı" sağlamış olur.

Değer Düşüşü
Pazar etkenleri sebebiyle bir para biriminin değerindeki düşüş.

Değer Kazanma
Bir para biriminin fiyatındaki artıştır.

Değişken Faizli İhraçlar (Floating Rate Notes)
Getirisi, ihracı sırasında sabitlenmeksizin önceden belirlenen başka değişkenlere bağlanan kıymetlerdir. Gerçekleşen enflasyona veya LIBOR gibi uluslararası faiz oranlarının, örneğin geçmiş 3 aylık ortalamasına endekslenen ihraçlar bu türe girmektedirler. Getiri (faiz) oranlarındaki belirsizliğin arttığı ve fiyat oluşumlarının güçleştiği ortamlarda, hem ihraç eden hem de yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar açısından riski daha düşüktür.

Demo İşlem Platformu
Gerçek hesap açılmadan tanıma amacıyla kullanılan platform.

Destek Seviyesi
Fiyat düşüşlerinin zorlaştığı ya da durduğu geçmişte bir kaç kez tecrübe edilmiş fiyat seviyesidir.

Devalüasyon
Bir para biriminin değerinin, resmi kurumlar tarafından yapılan duyuru ve düzenleme ile düşürülmesidir. Böylelikle ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin azalmasını ifade eder. Örneğin, Türk Lirası’nın ABD doları karşısındaki değerinin 1,8 TLden 1,9 TL’ye düşmesi, TL’nin (ABD dolarının değer kazanması) 0,1 Lira değer kaybetmesi anlamındadır.

Directional Movement Indicator (DMI)
Pozitif ( + ) DI çizgisinin alış baskısını, negatif DI çizgisinin satış baskısını yansıttığı indikatöre denir. “+ DI “ çizgisi “- DI “ çizgisinin üzerinde olduğu sürece alış, “+DI” çizgisi “-DI” çizgisinin altında kaldığında satış sinyali verir.

Direnç Seviyesi
Fiyat yükselişlerinin zorlaştığı ya da durduğu, geçmişte bir kaç kez tecrübe edilmiş fiyat seviyesidir.

Dolarizasyon
Bir ülkedeki yerleşiklerin değişim aracı, hesap birimi ve değer biriktirme aracı olarak kendi ulusal paraları yerine yabancı para kullanmalarıdır. Tam dolarizasyon, bir ülkenin ulusal parasını tamamen terk edip, yabancı para birimini resmi para birimi olarak kabul etmesidir. Kısmi dolarizasyon; bir ülkede ekonomik birimlerin, yüksek enflasyon ve belirsizlik ortamında ulusal paranın olası değer kaybından korunmak amacıyla, ulusal para cinsinden finansal varlıklar yerine yabancı para cinsinden finansal varlıkları seçmeye başlamasıyla ortaya çıkmaktadır. Genelde dolarizasyonun ilk aşamasının, yabancı para cinsinden varlıkların değer biriktirme aracı olarak kullanılmaya başlanması olan ‘varlık ikamesi’ şeklinde geliştiği görülmektedir. Öte yandan, özellikle gelişmekte olan piyasalarda yakın geçmişte sıkça yaşanan bankacılık krizleri, iktisat yazınına varlık dolarizasyonunun yanı sıra ‘yükümlülük dolarizasyonu’ kavramını da eklemiştir. Yükümlülük dolarizasyonu; ülkedeki bankacılık ve kamu kesimi dahil olmak üzere tüm ekonomik birimlerin, yabancı para cinsinden büyük miktarda yükümlülüklerinin bulunmasıdır. Hem varlık hem de yükümlülük dolarizasyonları tek bir başlık altında toplanarak ‘finansal dolarizasyon’ olarak nitelendirilebilir. Finansal dolarizasyon, bir ülkedeki yerleşiklerin, hem varlık hem de yükümlülüklerini yabancı para cinsinden tutma eğilimleri olarak tanımlanmaktadır.

Doji
Açılış ve kapanış fiyatının aynı olduğu mum formasyonudur. Piyasada kararsızlığı gösterir.

Dovish
Güvercin yaklaşımı, nispeten ılımlı yaklaşımları ifade etmek için kullanılır.

Dönemsel Faiz
Bir yatırımın fiilen elde tutulma süresince getireceği faizi ifade eder.

Döviz Kuru (Exchange Rate)
Bir para biriminin değerinin başka bir para biriminin değeri cinsinden ifade edilmesidir.

Döviz Kuru Rejimleri
Döviz kurları günümüzde özellikle küçük ve açık ekonomiler için taşıdıkları önem ve reel ekonomiyi doğrudan etkileme potansiyelleri nedeniyle, uygulanan para politikası çerçevesinde doğrudan hedef, gösterge veya araç olarak kullanılmaktadırlar. Döviz kuruna yönelik uygulamalar, bir uçta tamamen sabit kur sistemi, diğer uçta ise tam serbesti olmak üzere, iki rejim arasında şekillenmektedir. Tamamen sabit kur sisteminde, ulusal para yabancı bir para veya paralardan oluşan bir sepet karşısında sabitlenmekte ve bu değerin sürmesi para otoritesi tarafından bazen açık bazen de dolaylı olarak garanti edilmektedir. Para Kurulu (Currency Board) türü uygulamalarda, bir taraftan kur sabitlenirken diğer taraftan ulusal para arzı tamamen bu kur üzerinden gerçekleştirilen döviz alış-satışlarına bağlanmaktadır. Tamamen serbest kur sisteminde ise, döviz kurunun fiyatı doğrudan piyasada oluşan arz ve talebe göre belirlenmektedir. Ara rejim olarak adlandırılan, Avrupa Para Sistemine geçiş aşamasında da uygulanan kurun bir bant içerisinde hareketine müsaade eden yapı ile kontrollü dalgalanma (managed float), sürünen kur (crawling peg) adı altındaki sistemlerde ise, kur belli bir takım kriterlere göre yönlendirilmekte ve para otoritesi tarafından gerektiğinde müdahale edilmektedir. Kura yönelik bu tür rejimlerin seçimi, ülkelerin içinde bulunduğu şartlara göre değişmektedir.

Döviz Riski
Elde tutulan dövizin, yatırımcının aleyhine değer kaybedebilmesi riskidir.

Dünya Bankası (World Bank)
1944 yılı sonrası, Avrupa’nın yeniden imarına yönelik olarak “International Bank for Reconstruction and Development” adı altında kurulan uluslararası bir örgüttür. Daha çok, gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli proje kredileri sağlamaktadır. Son yıllarda görev tanımları içerisine, gelişmekte olan ülkelerin dış borçları ve yoksullukla mücadele kavramları da girmiştir.

EA (Expert Advisor)
Uzman Danışman

ECB (European Central Bank)
Avrupa Merkez Bankası

Efektif
Kaydi forma dönüşmemiş, ekonomik birimlerin fiilen banknot ve bozuk para olarak ellerinde tuttukları parayı ifade etmek için kullanılan bir terimdir.

Egzotik Opsiyonlar (Exotic Options)
Talep edenin ihtiyacına göre şekillendirilen opsiyonlardır. “Barrier option” adı altında opsiyona konu olan kıymetin opsiyonda öngörülen fiyatı, örneğin geçmesi halinde geçerliliğini yitiren opsiyonlar, ya da “Lookback options” adı altında belli bir dönemde gerçekleşen örneğin en yüksek fiyatı opsiyona fiyat kabul eden opsiyonlar bu türe örnektirler.

Egzotik Pariteler
Genellikle ait olduğu ülkelerin yatırımcıları tarafından işlem gören paritelerdir.

Ekonomik İndikatör
Bir ülkenin ekonomisinin gidişatı hakkında bilgi ve fikir veren istatiksel metotlar kullanılarak elde edilmiş verilerdir.

Ekonomik Gösterge
Bir ekonominin genel gidişatını gösteren makro ekonomik istatistiki verilerdir. Örneğin bir ülkenin enflasyon oranı, gelir dağılımı, gayrisafi milli hasılası, büyüme rakamları, net konut satışları, perakende satışları gibi veriler ekonomik göstergelerdir.

Elektronik Fon Transferi (EFT)
Fonların elektronik ortamda hesaplar arası aktarımının yapıldığı sistemdir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesinde ilk olarak Nisan 1992'de işletime açılmış, Nisan 2000'de ise ikinci nesil adı altında günün ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde güncelleştirilmiştir. Şu anda sadece TL üzerinden işlem yapılmaktadır. Sistemin açılış saati 8.00 olup, katılımcıların en geç saat 9.00’da kendi sistemlerini açması gerekmektedir. Resmi kapanış saati 17.30 olup, bu saat Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından gerek görülmesi halinde uzatılabilir.

Elektronik Menkul Kıymet Transferi (EMKT)
Menkul kıymetlerin elektronik ortamda hesaplar arası aktarımının yapıldığı sistemdir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesinde bu tür bir sistem Ekim 2000' de faaliyete geçmiştir. Sistemin açılış saati 8.00 olup, katılımcıların en geç saat 9.00'da kendi sistemlerini açması gerekmektedir. Resmi kapanış saati 17.30 olup, bu saat Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından gerek görülmesi halinde uzatılabilir.

Emir
Yatırımcının işlem yapmak amacıyla verdiği talimattır.

Enflasyon
Bir ekonomide toplam talebin, toplam arzı aşması durumudur. Bunun gerçekleşmesi doğal olarak mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesini yükseltir. Bu durum tüketim mallarının fiyatlarındaki artış nedeni ile alım gücünün azalmasına sebebiyet verir.

Enflasyon Hedeflemesi (Inflation Targeting)
Merkez bankalarının genellikle hükümetlerle birlikte, para politikası amacı olarak belli bir enflasyon rakamını hedeflemeleridir. Bu tür bir uygulamada hedeflenen enflasyonun, beklentileri etkileyebildiği ölçüde, nominal çapa görevini üstlenmesi öngörülür. Diğer politikalardan farkı, enflasyon hedefinin net bir şekilde kamuoyuna duyurulması ve bu konu ile ilgili doğrudan sorumluluk alınmasıdır. Uygulamada, uygulayıcı kurum olarak merkez bankaları amaca yönelik bir araç bağımsızlığına kavuşmaktadırlar. Diğer bir deyişle, merkez bankaları, kur ve faiz politikalarını enflasyonu kontrol altına almak amacı ile istedikleri biçimde kullanabilmektedirler. Bu tür uygulamalar, bir ekonomideki tüm büyüklüklerin nominal çapa özelliğini kaybetmesi sonucu bir zorunluluk olarak da ortaya çıkabilmektedir. Bu tür bir politikanın başarısı için, güçlü ve sağlıklı bir mali yapı, enflasyon ile para politikası araçları arasında gözlenebilir ve istikrarlı bir ilişki, güvenilirlik, bağımsızlık, hesap verebilirlik ve şeffaflık gibi unsurlar ön koşul olarak sayılmaktadır.

Enflasyon Risk Primi
Enflasyonun, beklenen enflasyonun üzerinde gerçekleşmesi halinde oluşacak kaybı telafi etmek amacıyla reel faize eklenen risk primini ifade etmektedir. Diğer bir ifadeyle, nominal faiz oranı; reel faiz oranı, enflasyon beklentisi ve enflasyon risk primini içermektedir. Bu risk primi enflasyonda dalgalanmaların yaşandığı, belirsizliklerin olduğu ülkelerde söz konusu olmaktadır.

Enflasyon Telafisi
Yatırımcıların reel kayıplara maruz kalmamak için talep ettikleri, enflasyon beklentisi ve enflasyon risk primi toplamına eşit büyüklüktür.

Enflasyon Vergisi
Para, tedavüle çıkaran kurum açısından yükümlülük, talep eden, elde tutan kurum ve kişi açısından ise bir varlık olarak düşünüldüğünde, enflasyon, parayı ihraç eden kurumun yükümlülüğünü, parayı elde tutan kurumun ise varlığını reel olarak azaltır. Bu anlamı ile enflasyon, gelir elde eden açısından vergi özelliği taşımakta, dolayısıyla vergi gibi satın alma gücünün transferine neden olmaktadır.

Enflasyona Endeksli Tahvil
Anapara ve faiz ödemeleri belirli bir fiyat endeksine bağlı olan ve bu şekilde reel değer kaybına uğramayan tahvillerdir. Bu tahvillerin reel getirisinin enflasyondaki değişmelere rağmen oynaklık göstermemesi, yatırımcılara öngörülebilir net bir getiri sunduğundan, bu tahviller riskten korunan yatırımcılar tarafından tercih edilmektedir.

Etkin Piyasa (Efficient Market)
Bu hipotez, bir piyasada işlem gören kıymetlerin mevcut fiyatlarının, o kıymetlere ilişkin elde edilebilir bilgilerin tümünü yansıttığını öngörür. Teori, fiyatı belirleyenin alıcı ve satıcılar olduğu varsayımı ile, işlemcilerin tüm ulaşılabilir bilgilere aynı anda ve simetrik olarak ulaşabildiğini varsayar. Bu durumda oluşan fiyatın da denge fiyatı olduğu öngörülür.

Euro
Avrupa Birliği para birimi

Euro Bonolar (Eurobonds)
Çıkaran ülkenin veya kuruluşun, kendi ulusal para birimi dışındaki bir para birimi üzerinden ihraç ettiği menkul kıymetlerdir.

Euro Dolarlar (Eurodollars)
Amerika Birleşik Devletleri dışındaki bankalarda veya ABD bankalarının yurtdışı şubelerinde tutulan ABD doları cinsinden mevduatları ifade etmek için kullanılır. Euro ifadesi, bu tür mevduatların büyük çoğunluğunun özellikle Batı Avrupa ülkelerindeki bankalarda tutulmasından kaynaklanır. Ancak, Asya ve benzeri diğer tüm ülkelerde tutulan ABD doları hesapları da bu adla anılır. Çok yoğun bir ikincil piyasa hacmine sahiptir.

Euppy
EURJPY

Faiz
Üretim faktörlerinden sermayenin elde ettiği getiridir. Diğer bir ifade ile paranın kullanım bedelidir. İşletmek için bir yere ödünç verilen paraya karşılık alınan kâr, getiri, ürem, nema.

Faiz Dışı Bütçe Dengesi (Primary Balance)
Bütçeden gerçekleştirilen faiz ödemeleri hariç tutularak ulaşılan bütçe dengesidir.

Faktoring
Yurtiçi ve yurtdışı piyasalar için mal ve hizmet satımı faaliyetinde bulunan firmaların mal ve hizmet satışından doğmuş ya da doğacak kısa süreli ticari alacak hakkını devretmesi karşılığında likit fon elde etmesi işlemidir. Bunun yanı sıra, firmalara vadeli satış bedellerini vadesinden önce tahsil etme imkanı sağlayan finans kuruluşlarına da ‘faktoring’ kuruluşları denilmektedir. Bu firmalar, vadeli satış yapmış şirketlerin fatura edilmiş alacaklarını peşin fakat iskontolu olarak satın alırlar ve vadesi geldiğinde alacağı kendileri tahsil ederler.

Fed (Board of Governors of the Federal Reserve System)
Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası

Federal Açık Piyasa Komitesi / Federal Open Market Committee (FOMC)
Federal Açık Piyasa Komitesi, ABD'de Merkez Bankası işlevlerini yapan banka sisteminin temel para politikası belirleyici grubudur. Komite 12 üyeden oluşur: Yöneticiler Kurulu’nun 7 üyesi, sürekli bir üye olarak New York Fed’in başkanı, bir yıllık rotasyona tabi şekilde 11 eyaletin Fed başkanından 4’ü. Fed’in başkanı komiteye başkanlık eder, New York Fed’in başkanı ise komitenin başkan yardımcısıdır.

Fed Ekonomik Durum Anketleri /
Federal Reserve Surveys of Business Conditions

Altı bölgesel Fed (Philadelphia, New York, Richmond, Kansas City, Dallas, Chicago) tarafından aylık bazda kendi bölgeleri içinde yapılan ve genel ekonomik durum hakkında bilgi veren anketlerdir.

Federal Açık Piyasa Komitesi Para Politikası Açıklaması /
FOMC Policy Statements

Önceden sadece faiz oranlarında değişiklik yaptığı zaman açıklama yapan komite, 1994 Şubat’tan beri tüm para politikası kararlarını, alındığı gün açıklıyor. 1994 Şubat-1999 Mayıs arası dönemde, faiz değişikliği yapıldığında detaylı açıklama yapıldı, diğer durumda detaylı bilgi verilmeden toplantının sonuçlandığı bildirildi. 1999’dan beri, faiz oranı değişikliği yapılmaması halinde bile her toplantı sonrasında detaylı açıklama yapıldı.

Yapılan açıklamada, para politikası değişikliğinin detaylarının yanı sıra, komitenin mevcut ekonomik şartlarla ilgili görüşüne ve karar için verilen oy sayılarına de yer verildi. Para politikası değişikliklerinin önceden planlanan toplantı tarihlerinde yapılması tercih ediliyor, planlanmayan bir tarihte faiz kararı alınması, finansal sistemin normal çalışmasıyla ilgili bir tehdit veya resesyon durumu nedeniyle kaygı seviyesinin yükselmiş olduğunu gösteriyor.

Federal Açık Piyasa Komitesi Tutanakları / FOMC Minutes
Tutanaklar, komitenin tartışmaları ve karar için verilen oyları, toplantı döneminde hakim olan ekonomik ve finansal koşulların özetini içeriyor. Tutanaklar özenli şekilde hazırlanır, fikir ve gözlemleri belli bir üyeye atfedilmez.

Federal Fon Oranları (Federal Funds Rate)
ABD’de bulunan bankaların Fed’den aldıkları sermaye karşılığında ödedikleri gecelik faiz oranıdır. Aynı zamanda Fed’in ülkedeki para arzını kontrol ettiği mali politika aracıdır.

Fibonacci Geri Çekilmesi
Teknik analizde kullanılan, (1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144,...) sayıları ile hesaplanan destek direnç belirleme yöntemidir. Paritelerdeki önemli yükseliş veya düşüş hareketlerinin bir kısmının geri çekileceği varsayımından ortaya çıkmıştır. Hareketin ne kadarının geri çekileceği, hangi seviyelerden geri döneceği bu yöntem ile belirlenir.

Fibre
EURUSD

Fiktif Trading
Gerçek bir alım-satım amacıyla yapılmayan işlemlerdir.

Finansal Derinleşme
Toplumun her kesimine daha geniş hizmet seçeneklerine ulaşabilmesini sağlayacak finansal hizmetlerin artmasıdır. Finans sektöründe yaratılan fonların, reel kesime aktarılma oranı olarak da tanımlanabilmektedir. ‘Finansal derinleşme’ terimi ekonomiler üzerinde getirdiği makro etkiler ile farklı bir anlamda kullanılabilmektedir. Buna göre daha fazla finansal derinleşme para arzında artış anlamına gelmekte, para arzındaki artış da beraberinde ekonomik büyümeyi getirmektedir.

Finansal Enstrüman
Finansal piyasalarda ticarete konu olan değerlerdir.

Finansal Kiralama (Leasing)
İşletmelerin orta vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kullanılan finansman tekniğidir. Kiracı tarafından seçilip, kiralayan tarafından satın alınan bir malın mülkiyetini kiralayanda, kullanımını ise kiracıda bırakan, kiracı ve kiralayan arasında imzalanan bir sözleşmedir.

Fiyat İstikrarı
Para politikasının uzun dönemli temel amaçlarına (büyüme ve istihdam) yönelik olarak ekonomik birimlerin karar alma süreçlerinde etkili olmayacak ölçüde düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını ifade eder.

Forex / FX Piyasası
İngilizce Foreign Exchange kelimelerinin kısaltmasıyla oluşmuştur ve döviz piyasası anlamına gelir. 5 gün 24 saat açık olan bu piyasada bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla değişimi işlemleridir. Piyasanın en büyük işlemcileri merkez bankaları, özel ve ticari bankalar, hedge fonlar ve aracı kurumlardan küçük yatırımcılara kadar uzanan çok çeşitli katılımcıların bulunduğu para piyasasıdır.

Forward
İleri tarihli işlemler anlamındadır. Belli bir kıymetin önceden belirlenmiş bir fiyattan yine önceden belirlenmiş bir tarihte teslim edilmesini öngörür. İşlemler, genellikle organize piyasalarda değil, alıcı ve satıcının karşı karşıya gelmesi ile tarafların ihtiyaçları doğrultusunda gerçekleştirilir. Döviz, menkul kıymet, mal gibi alım-satıma konu araç üzerinden düzenlenebilen bu tür kontratlar fiyat riskini bertaraf etmenin yanı sıra spekülatif amaçlara da yönelik olabilir.

Frank (CHF)
İsviçre para birimi.

Future
İleri tarihli işlemler anlamındadır. Belli bir kıymetin önceden belirlenmiş bir fiyattan yine önceden belirlenmiş bir tarihte teslim edilmesini öngörür. Forward piyasalardan farkı, organize piyasalarda standartlaştırılmış (bir kontratın miktarı, kontratların piyasaya çıkış tarihleri, marjin adı altında bir teminat sistemine sahip olunması gibi) kontratlar üzerinden işlem görmesidir. Spekülatif amaçlı yapıldığında, teorik olarak sonsuz kar ve zarar ihtimali vardır.

Future Sözleşmesi
Belli bir döviz veya farklı yatırım aracının, ilerideki bir tarihte alınıp satılması üzerine yapılan anlaşmadır.

GBP
İngiliz Sterlini

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)
Bir ülkede belli bir zaman içerisinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin belli bir para birimi cinsinden toplam değeridir.

Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
Bir ülke vatandaşlarının, o ülkenin sınırları içinde veya dışında gerçekleştirdikleri toplam mal ve hizmetlerin belli bir para birimi cinsinden değeridir.

Gopher
GBPJPY

Grafik
Yatay düzlemde tarih, düşey düzlemde fiyat seviyelerinin olduğu, fiyat hareketlerinin görsel olarak da takibi için kullanılan çizgilerden oluşan şekillerdir.

Grafik Formasyonları
Fiyat grafiği üzerinde meydana gelen özel şekiller formasyonları oluşturmaktadır. Üçgen, bayrak, omuz baş omuz baş omuz formasyonları fiyatlardaki mevcut trendin sona erip yön değiştirmeye yaklaştığını haber verirler.

Günlük (Gün içi) İşlem
Aynı gün içerisinde açılıp kapatılan işlemlere denir.

G7
ABD, Almanya, Japonya, İngiltere, Fransa, Kanada ve İtalya’nın oluşturduğu sanayi ülkeleri topluluğudur.

G10
G7 ülkeleri ve Belçika, Hollanda ve İsveç’in oluşturduğu topluluktur.

Hacim
İşleme konu olan finansal enstrümanlarda gerçekleşen işlemlerdeki her bir emrin içerdiği işleme konu olan finansal enstrüman sayısı ile işlem fiyatının çarpılmasıyla elde edilen değerlerin toplanmasıdır.

Hareketli Ortalama
Belli bir zaman aralığındaki fiyatların ortalamasının hesaplanması ile elde edilmiş indikatördür. Parite üzerine yerleştirilen indikatör, fiyatların mevcut yönünde ilerleyip ilerlemeyeceği hakkında fikir verir ve ayrıca destek – direnç seviyeleri olarak da kullanılır.

Hesaben Saklama (Book Entry)
Kıymetlerin elektronik ortamda hesaben saklanmasını ifade eder. Örneğin Hazine ihalesinden alınan kıymetler, katılımcılar tarafından fiziki olarak talep edilebileceği gibi (bu kıymetler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından bastırılmaktadır) makbuz karşılığı elektronik ortamda katılımcıların hesabına da aktarılabilmektedir. Şahıslar da, makbuz karşılığı kıymetlerini hesaben saklatabilmektedirler. Fiziki olarak elde bulunan bir kıymetin, sonradan bir hesaba yatırılması da kıymeti bu forma sokmaktadır.

Hawkish
Şahin politika.

Hedge
Riskten kaçınmak amacıyla yatırımcının ya da kurumun taşıdığı döviz riskinin ters yönünde aynı miktarda işlem yapmasıdır. Örneğin yüz bin Dolar alacağı olan bir kurumun forex piyasasında yüz bin dolarlık satış işlemi yaparak bu riskten kurtulmasına hedge işlemi denir.

Hedge İşlemleri
Hedge, var olan alışverişin, zıt yönlerinde ve açık pozisyonlarında meydana gelen bir yatırımdır. Bu kısmi ya da tam bir hedge olabilir ve aynı etkiyi yaratıyor olsa da bir pozisyonu sonlandıramaz. Bazı yatırımcılar bu özellikten memnundur ve hedge’in yeterliliklerini (trading)borsa sistemlerinin dışında görmekten ziyade bir açık işlem olarak kullanırlar. Uzun ya da kısa vadede açık pozisyon ortaya çıkarması, açık işlem gibi davranması ve ileriki tarihlerde mutlaka sonlandırılmak durumunda olması dışında, hedge’in bir işlem kapatmak ya da kısmi olarak sonlandırmakla aynı etkiye sahip olduğunu belirtmek gerekir.

Histogram
Sütun grafiklerine verilen isimdir.

IB (Introducing Broker)
Tanıtım aracılığı.

IMF(International Monetary Fund)
Uluslararası Para Fonu. Küresel finansal düzeni takip etmek, borsa, döviz kurları, ödeme planları gibi konularda denetim ve organizasyon yapmak, aynı zamanda teknik ve finansal destek sağlamak gibi görevleri bulunan uluslararası bir organizasyondur.

Interbank Rates
Büyük döviz işlemleri için büyük bankaların birbirlerine verdiği kotasyonlardır.

ISM İmalat Endeksi / ISM Report on Business—Manufacturing
Her ayın ilk iş günü Institute for Supply Management (ISM) tarafından satın almadan sorumlu yöneticiler arasında, yeni siparişler, üretim, istihdam, teslimat tarihleri ve stoklar üzerine yapılan ulusal bir anketin sonuçlarını içerir. Endeksin 50 rakamının üzerinde gelmesi ekonominin büyüdüğünü, 50’nin altında gelmesi ise ekonominin küçüldüğünü gösterir.

ISM Hizmet Endeksi / ISM Report on Business—Nonmanufacturing
Her ayın üçüncü iş günü Institute for Supply Management (ISM) tarafından satın almadan sorumlu yöneticiler arasında, yeni siparişler, istihdam, fiyatlar üzerine yapılan ulusal bir anketin sonuçlarını içerir. Endeksin 50 rakamının üzerinde gelmesi ekonominin büyüdüğünü, 50’nin altında gelmesi ise ekonominin küçüldüğünü gösterir.

İhale (Auction)
İhale, İngilizce “auction” auctio kökünden gelmekte olup kelime anlamı artış demektir. Piyasa ekonomilerinde, çeşitli mal ve finansal değerlerin kişi veya kurumlara tahsis yöntemlerinden birisidir. Özellikle, ihaleye konu olacak malın sabit veya doğrudan belirlenebilir bir fiyatı yoksa ya da malın satıcısı, malın piyasa fiyatı konusunda emin değilse ihale yöntemi ile satım tam rekabet koşulları altında bu belirsizliği ortadan kaldırır. İhale yöntemlerine ilişkin ilk sınıflandırma, 1961 yılında William Vicrey tarafından yapılmıştır. İhaleler farklı biçimlerde gerçekleştirilebilir. En yaygın olanı, fiyatların büyükten küçüğe doğru dizildiği, (satan açısından geliri maksimum, maliyetin minimum olması anlamına gelmektedir), çoklu fiyat (“Dutch Auction” adını Hollanda'da çiçek satışlarında kullanılmasından almıştır) türü ihalelerdir. Bu ihalede her katılımcıyla kendi teklif ettiği fiyat üzerinden işlem yapılmaktadır. Fiyatların küçükten büyüğe sıralandığı ihaleler ise “English Auction” olarak adlandırılmaktadır. Diğer bir ihale yöntemi ise “tek fiyat” ihalesidir. Bu ihale türünde arzın ve talebin eşitlendiği fiyat, ihaleyi kazanan tüm katılımcılara uygulanmaktadır. Diğer bir deyişle tüm işlemler tek bir fiyat üzerinden gerçekleştirilmektedir. İki ihale türünün de birbirine göre avantaj ve dezavantajları söz konusudur. Tek fiyat ihalesinde, bilgi toplamının maliyeti daha az olup daha fazla katılım sağlanabilir. Çoklu fiyat ihalesinde ise daha yoğun bir rekabet söz konusu olup satıcı açısından daha düşük bir maliyet söz konusu olabilir. Ancak, tüm bunlar piyasanın yapısına ve o günkü koşuluna bağlıdır.

İkincil Piyasa (Secondary Market)
Kıymetlerin ilk ihraçları sonrası işlem gördükleri piyasaları ifade eder. Örneğin, Hazine Müsteşarlığı tarafından ihraç edilen borçlanma senetlerinin ihraç sonrası alınıp-satıldığı Borsa İstanbul, Tahvil Bono Piyasası ikincil piyasaya bir örnektir.

İptale Kadar Geçerli Emir
Yatırımcı iptal edene kadar sistemde kalan emir tipidir.

İstihdam Durumu / The Employment Situation Bu rapor istihdam, işsizlik ve ücret kazançları gibi bilgileri içeren Amerikan işgücü piyasasıyla ilgili bilgi sağlıyor. Kapsadığı bilgi, güvenilirlik ve ilgili ayın bilgisini birçok datadan önce vermesinden dolayı, piyasa yön veren en önemli raporlar arasında yer alıyor. Raporda işsizlik oranı, tarım dışı istihdam değişimi, imalat sanayi istihdam değişimi, tarım dışı çalışma saatleri, ortalama saat başına ücret, toplam çalışma saatleri açıklanıyor.

Jobber
Çok kısa vadeli işlem yapan trader.

JPY
Japon Yeni

Kaldıraç
Belirli bir miktar tutarla, bu miktardan daha fazla tutarda pozisyon alınmasıdır. Türev araçlar piyasasında yatırımcıların faydalanmak istediği bir özelliktir.

Kaldıraç Oranı (Leverage)
Borcun öz sermayeye ya da toplam sermayeye oranıdır. Kaldıraç oranları, işletmenin kaynak yapısını gösterir ve işletmenin varlıklarının hangi kaynaklarla ne oranlarda karşılandığının görülmesini sağlar. Bu oranlar ile işletmenin uzun vadeli borçlarını ödeme gücü gibi mali yapısının durumu hakkında bilgi edinilebilir.

Kaldıraç Sistemi
Yatırımcının, kendi sermayesinin belli bir katına kadar oranda işlem yapabildiği sistemdir. Örneğin yatırımcının sermayesi 10,000$ olduğunda 1:100 kaldıraç oranı ile 1,000,000$ değerinde sermaye ile işlem yapılabilmesidir. Bu işlemlerde yapacağı her işlemdeki karı/zararı kaldıraç oranına göre artmış olur.

Kâr Al/Take Profit Seviyesi
Açık olan bir pozisyonun önceden belirlenen lehte bir fiyata gelmesi durumunda otomatik olarak kârın realize edilmesi işlemidir.

Kantitatif Trading
İstatistiksel modellemelerle piyasa analizini ifade eder, teknik analizi ifade için de kullanılan bir terimdir.

Karşıt Döviz
Bir döviz çiftindeki ikinci dövizi ifade eder. Kote döviz ya da pip döviz olarak da ifade edilir.

Key Points
Devam eden bir trendde destek ve direnç seviyeleridir.

Kısa Pozisyon/Short Position
Satış pozisyonudur, bu pozisyonda olan yatırımcı fiyat düşüşünden kâr edecektir.

Killer
Stop-loss seviyesini çalıştıran ani hareketler için kullanılır.

Kiwi
NZDUSD

Kişisel Tüketim Harcamaları /
Personal Consumption Expenditures (PCE)

Kişisel tüketim harcamaları, hane halkının GSYİH’nin %70’ini kapsayan mal ve hizmet harcamalarını ölçüyor. Aylık PCE aynı zamanda kişisel gelir hesaplamasında kullanılıyor ve çeyreksel GSYİH datasının bir bölümü olan tüketici harcamalarına aylık örnek teşkil ediyor. Data dayanıklı tüketim malları, dayanıksız tüketim malları ve servis olmak üzere üç ana gruba ayrılmış durumda. Nominal ve reel değerleri yayınlanıyor. Piyasa aylık datanın aylık değişimlerini dikkate alıyor, revize edilen geçmiş datalarla birlikte çeyreksel bazda harcamalar ve GSYİH’deki büyümeyi işaret eder.

Knocking
Fiyatın destek ve direnç seviyelerine iki defa dokunmasıdır.

Komisyon
Aracılar tarafından spread’den farklı olarak işlem başına talep edilen ücrettir. Genel olarak forex piyasasında böyle bir uygulama bulunmamaktadır.

Konsolidasyon
Bir borcun borçlusu tarafından ödenmeyip zorunlu veya gönüllü olarak vade, faiz, tür ve benzeri yönlerden yeniden yapılandırılmasını ifade eder

Konut Başlangıçları ve İnşaat İzinleri /
Housing Starts and Building Permits

Her ayın sonuna doğru açıklanan konut başlangıçları verisi son bir ay içinde yapımına başlanan konutların toplam sayısını göstermektedir. İnşaat İzinleri ise yapımına başlanması planlanan inşaatlar için alınan izin sayısını gösterir.

Konvertibilite
Bir ülke parasının, döviz piyasalarında başka bir ülke parası ile serbestçe değiştirilebilmesi ve uluslararası ticari işlemlerde değişim aracı olarak kullanılabilmesidir.

Kredi Arzı Daralması (Credit Crunch)
Ekonomide likiditenin azaldığı, yatırım sermayesi elde etmenin zorlaştığı ve sonuç olarak kredi arzının daraldığı bir durumu ifade etmektedir.

Kuponlu İhraçlar
Bir menkul kıymetin dönemsel olarak faiz ödemesini ifade eder. Örneğin, 100.000 TL nominal değerli, 3 ayda bir % 15 kupon faizi ödemeli 1 yıl vadeli bir menkul kıymetin, yatırımcısına 3 ayda bir 15.000 TL’lik faiz (kupon) ödemesi yapılması, 1 yıl sonunda ise anaparasının, 100.000 TL’nin ödenmesi söz konusudur.

Kur Riski
Gelecekte döviz kurunun değerinde yaşanabilecek dalgalanmalar sonucunda varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek değişikliklerden zarar edilmesi ihtimalini ifade etmektedir. Kur riskinden korunmak için yatırımcıların hem finans hem de mal piyasalarında pozisyon almaları, birden fazla ülkenin finans piyasasına yatırım yapmaları ve türev ürün veya piyasaları kullanmaları gibi yöntemler mevcuttur.

LIBID (London Interbank Bid Rate)
Londra Bankalararası Para Piyasasında, kredibilitesi yüksek bankaların birbirlerinden ABD doları üzerinden mevduat kabul etme işlemlerinde uyguladıkları faiz oranıdır.

London Interbank Offered Rate (LIBOR) /
Londra Bankalararası Teklif Edilen Oran (LIBOR)

Londra’da yerleşik bazı uluslararası bankalar arasında, bir bankanın başka bir bankaya sunduğu faiz oranına denir. Libor, Londra para piyasası için bir gösterge niteliğindedir. Libor’daki artış, bankaların birbirlerine daha yüksek faizlerle borç vermeyi kabul ettiklerini, yani likidite sıkışıklığı olduğunu, düşüş ise bankaların birbirlerine daha düşük faizlerle de borç vermeyi kabul ettiklerini, yani likidite bolluğu olduğunu gösterir. Farklı vadeler için farklı Libor oranları belirlenir.

Libre
Pound olarak da bilinen ölçü birimi, 454 gr’dır.

Likidite
Döviz, menkul kıymet, gayrimenkul gibi herhangi bir aktifin kısa sürede ve sorunsuz bir şekilde (değer kaybına uğramadan) nakde çevrilebilen, kullanılmaya hazır satın alım gücünü ifade eder.

Likidite Riski
Sahip olunan varlıkların nakit talebini karşılayamaması riskidir. Bu risk özellikle nakde ihtiyaç duyulduğu zaman varlıkların satılamaması ve paraya çevrilememesinden kaynaklanmaktadır. Varlıkların vadelerinin, yükümlülüklerin vadelerinden daha uzun olması durumu likidite riskini artırmaktadır.

Loonie
USDCAD. Kanada Doları’nın diğer adıdır.

Limit Alış
Piyasa fiyatının altındaki bir seviyeden gönderilen alış emri.

Limit Satış
Piyasa fiyatının üstündeki bir seviyeden gönderilen satış emri.

Long
Uzun pozisyon, alış pozisyonlarını ifade eder.

Lot
Bir döviz çiftinde baz dövizdeki 100.000 birimlik büyüklüğü ifade eder.

Low
Düşük.

Maliye Politikası (Fiscal Policy)
Hükümetlerin, istihdam, büyüme ve enflasyon gibi belli amaçları gerçekleştirebilmek amacıyla gelir toplama (vergilendirme) ve harcama yapma yöntemlerini şekillendirmeleridir.

MACD (Moving Average Convergence/Divergence)
Gerald Appel tarafından geliştirilmiş olan bir teknik indikatördür. 26 periodluk üssel hareketli ortalamanın 12 periodluk üssel hareketli ortalamadan çıkarılması ile hesaplanır. Bu iki hareketli ortalamanın karşılaştırılması ile trendin devam edip etmeyeceği belirlenir. Hareketli ortalamaların aralarındaki uzaklık ise hareketin momentumu hakkında bilgi verir.

MACD Histogramı
MACD çizgisi ile MACD sinyal çizgisinin arasındaki farkın histogram şeklinde gösterimi ile oluşturulan indikatördür. İki çizginin arasındaki kesişmeler ve sapmalar daha rahat gözlemlenir.

Makro Ekonomi
Ekonominin, tüketim, üretim, tasarruf, yatırım, gelir (milli gelir) ve istihdam gibi kalemlerinin toplam büyüklüklerini inceleyen ve bunlar ile ilgili çözümleme ve çıkarımlar yapan alt dalıdır.

Marj/Marjin
Bir işlemin yapılabilmesi için gereken minimum sermaye tutarıdır.

Marj Çağrısı (Margin Call)
Hesabınızda bulunan varlık, kullandığınız teminat tutarının, belirli bir oranının altına indiğinde teminat tamamlanma çağrısı oluşur. Bu oran kurum tarafından belirlenmektedir.

Market Maker
Piyasa yapıcı. Sürekli alış ve satış kotasyonları vererek söz konusu finansal varlıkların piyasasında istikrarı ve likiditeyi düzenlenme çalışmasıdır.

Mevcut (İkinci El) Ev Satışları / Existing Home Sales
Her ayın yaklaşık olarak 25’i civarında Amerikan Ulusal Emlak Birliği tarafından aylık bazda açıklanan Mevcut (İkinci El) Ev Satışları verisi, işlemleri tamamlanmış mevcut konut satışlarını gösterir.

Merkez Bankası
Bir ülkenin para politikasını belirleyen ve/veya sisteme sunan devlete bağlı/bağımsız ya da tam bağımsız olabilen yetkili kurumdur. Merkez Bankası aynı zamanda ülkede mali politikayı oluşturmak ve yürütmek ile sorumlu olan, diğer tüm bankaların ve bankalar arası işlemlerini de denetlenmesinden sorumlu olan bankadır.

Merkez Bankası Bağımsızlığı
Kavramsal olarak merkez bankalarının kararlarında dış faktörlerden (çoğunlukla politik) etkilenmeden, kendi öngördükleri para politikası araçlarını serbestçe kullanabilmelerini ifade eder. Bağımsızlık kavramının içeriği ve kapsamı son derece geniş olup, tanımlanması zordur. Bu kavramı sayısallaştırmak, bağımsızlığı ölçmek amacı ile yasal bağımsızlığı temsil eden Merkez Bankası Kanunu (hedefleri ve araçları kimin saptadığı, diğer kamu kurumları ile ne türden bir ilişkiye sahip olunduğu, başkanın seçilme ve görevden alınma süreçleri vs), ile uygulamadaki bağımsızlığı temsil ettiği düşünülen, o ülkedeki kurumsal ve kültürel yapı ile kişisel faktörler kullanılmaktadır. Enflasyonla Merkez Bankası bağımsızlığı arasında gözlemlenen yakın ilişki bu kavramın önemini artırmıştır.

Merkez Bankası Döviz Kuru
Merkez Bankasının belirlediği döviz kuruna denir.

Merkez Bankası Müdahalesi
Merkez Bankalarının kısa ve uzun dönemli para politikaları amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik olarak piyasalarda alım-satım yapmalarıdır. Müdahale ile müdahale edilen, döviz ve faiz gibi değişkenlerin piyasa fiyatlarının politika öngörülerindeki düzeylere düşürülmesi/yükseltilmesi hedeflenir. Müdahale yöntemleri farklılık gösterebilir. Merkez Bankaları taraf olup kendilerini göstererek doğrudan ve açık olarak müdahale edebilecekleri gibi dolaylı olarak da müdahale edebilirler. Benzer şekilde, Merkez Bankası müdahaleleri zaman ve miktar açısından önceden bildirilebileceği gibi, herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın da gerçekleştirilebilir. Müdahaleyi gerektiren durumlar, uygulanmakta olan para politikası hedefleri çerçevesinde şekillenir.

Meta Trader
Forex piyasasında sıklıkla kullanılan popüler bir al-sat platformu.

Mikro Ekonomi
Ekonomiyi tüketiciler, firmalar ve endüstriler düzeyinde inceleyen disiplindir.

Mini Lot
Bir döviz çiftinde, baz dövizdeki 10.000 birimlik büyüklüğü ifade eder.

Momentum
Fiyat değişimlerinin hızını belirleyen teknik indikatördür. Momentum çizgisi 100 seviyesinin altında ve üstünde hareket eder. 100 seviyesinin üzerinde geçtiğinde alış sinyali, altına indiğinde satış sinyali veren indikatör, seviyeden uzaklığı ile trendin hızı ve gücü hakkında da fikir verir. Ayrıca 120 ve 80 seviyelerinin de uygulanabileceği indikatörde, 120 seviyesi ve üzeri aşırı alış, 80 seviyesi ve altı aşırı satış bölgeleri olarak yorumlanır.

Morotoryum
Borçlanıcının, ödeme gücünü kaybetmesi nedeniyle borçlarının tümünü veya bir kısmını ödeyemeyeceğini ilan etmesidir. Genelde borçlu ve alıcı arasında borcun yeniden yapılandırılması ile sonuçlanır.

Mortgage / İpotek
Gayrimenkul sahibi olmak veya yatırımı yapmak isteyenlere, finansman kuruluşlarınca, gayrimenkulün kendisi üzerine tesis edilecek ipotek karşılığında uzun vadeli kaynak sağlanması temeline dayanan bir gayrimenkul finansman sistemidir. Burada gayrimenkul teminat gösterilerek, kredi ile satın alınır. Bu gibi satışlarda, kredi veren kurumlar verdikleri tutar geri ödenene dek, taşınmaz mala el koyabilme yetkisini ellerinde tutarlar. Bu yöntem, bir taşınmaza 15-30 yıllık süre içerisinde parça parça ödemelerle tümüyle sahip olmayı sağlar. Ödeme tamamlandığında, ipotek durumu ortadan kalkar. İpoteğe dayalı bu gayrimenkul sertifikalarına dayanan menkul kıymetlerin oluşturulması ve sermaye piyasalarında işleme açılması ile menkul kıymetleştirme süreci tamamlanmış olur.

Mortgage-Backed Securities / İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler
İpotek teminatlı kredi ya da ipotek teminatlı krediler havuzundan oluşan menkul kıymetlerdir. Böylece gayrimenkul teminatıyla geri ödeme güvence altına alınmış olunur. İpotek edilen gayrimenkulün satın alınması amacıyla verilen kredilerin bir araya getirildikten sonra menkul kıymete dönüştürülmesi farklı yöntemlerle yapılabilir: İpoteğe Dayalı Ödeme Aktarmalı Menkul Kıymetler, Teminatlı İpotek Yükümlülükleri, Getirisi Ayrılan İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler ve İpoteğe Dayalı Tahviller.

Moving Average (Hareketli Ortalama)
Belli bir zaman aralığındaki fiyatların ortalamasının hesaplanması ile elde edilmiş indikatördür. Örneğin, Parite üzerine yerleştirilen indikatör, fiyatların mevcut yönünde ilerleyip ilerlemeyeceği hakkında fikir verir ve ayrıca destek – direnç seviyeleri olarak da kullanılır.

Mum Grafiği
Japon kökenli mum grafiği batıda en çok kullanılan grafik formudur. Mumun üzerindeki ince çizgiler belli bir zaman aralığında oluşan en düşük ve en yüksek fiyat seviyelerini gösterir. Çizginin üzerindeki geniş gövde ise piyasadaki açılış ve kapanış fiyatlarını gösterir. Eğer kapanış fiyatı açılış fiyatının üzerinde ise, gövde genellikle yeşil veya mavi renk olur. Kapanış fiyatı açılış fiyatının altında ise genellikle renk kırmızıya döner.

Mükemmel Piyasa
Fiyatın beklenen sınırlar dahilinde yavaş ve öngörülebilir hareket ettiği piyasalardır.

NASDAQ
(National Association of Securities Dealers Automated Quotations) Tezgah üstü piyasalarda (resmi bir düzenleyicisi olmayan) işlem gören menkul kıymetler için alım-satım fiyatlarının gösterildiği otomatik bilgi ağı.

Net Bugünkü Değer (Present Value)
Bir yatırımın yatırım dönemi boyunca sağladığı getirinin piyasa faizi veya kendi faizi ile iskonto edilmesi, bugüne indirgenmesi sonucu ulaşılan değerdir

Net Pozisyon
Alış ve satış pozisyonlarının farkıdır.

NFA (National Futures Association)
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Vadeli İşlem Sözleşmeleri Birliği.

NZD Yeni Zelanda Doları

Nominal Değer (Par Value, Face Value)
Bir kıymetin üzerinde yazan değerdir. Örneğin, Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan her bir devlet iç borçlanma senedinin nominal değeri, üzerinde fiilen yazan değer olan 100 TL'dir. Benzer şekilde 1.000 Türk Lirası’nın nominal değeri üzerinde yazan değer olan 1.000’dir.

HLC (Open-High-Low-Close)
Açılış, yüksek, düşük, kapanış fiyat seviyeleri.

Ons
Uluslararası piyasalarda altın, gümüş, platin, değerli taşlar gibi kıymetlerin ağırlıklarını ölçmek için kullanılan İngiliz ağırlık ölçüsüdür. Troy ons olarak da ifade edilir ve 1ons yaklaşık 31,103 gr’ı karşılar.

Omuz Baş Omuz
Fiyatların belli bir zaman aralığında, yükseliş trendlerinin sonlarında oluşturduğu formasyondur. Formasyon başlıca üç tepeden meydana gelmektedir. İlk ve son tepeler “Omuz”ları oluştururken, ortada ki tepe “Baş”ı meydana getirmektedir. Omuzlar hemen hemen aynı seviyelerde bulunurken, başı oluşturan tepe omuzlara göre daha yüksektedir. Formasyonun, omuzlarını oluşturan bölümlerinin dip noktası seviyeleri “Boyun Çizgisi”ni (neckline) oluşturmaktadır. Boyun çizgisinin aşağı yönde kırılması, yükseliş trendinin sona erdiği ve fiyatların yön değiştireceği anlamına gelmektedir.

Opsiyon (Option)
Belirli bir kıymeti, önceden belli bir vade ve fiyattan alma-satma hakkı veren kontratlardır. Kontratı elinde tutan kontrata konu olan kıymeti alma (call-option) veya satma (put-option) hakkına sahip olurken, kontrattan kaynaklanan herhangi bir yükümlülüğü yoktur. Kontratı satan (yazan) taraf ise vadede kontratı elinde tutan tarafın, kontrata konu olan kıymeti kontrat şartları içerisinde almak-satmak istemesi halinde, sözleşme hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Opsiyonu satan (yazan) taraflar bu işlem karşılığı prim geliri elde etmektedirler. Belirsizliğin (volatilitenin) yüksek olduğu piyasalarda, kontrat karşılığı prim talepleri çok yüksek boyutlara ulaşabilmektedir.

Osilatör
Piyasadaki fiyatların aşırı alış/satış bölgelerini belirleyen indikatördür. Fiyatlar aşırı alış bölgesine girdiğinde satış, aşırı satış bölgesine girdiğinde satış sinyali verirler.

Over The Counter (OTC)
Tezgah üstü piyasa anlamına gelir.

Oynaklık (Volatility)
Piyasadaki fiyatların, belli bir zaman aralığındaki değişimlerinin standart sapma ile ölçülmesi sonucu elde edilen göstergedir. Yüksek volatilite, piyasada belirsizliğin göstergesi olduğundan daha büyük risk anlamına gelir.

Ödemeler Bilançosu
Bir ülkenin, belirli bir dönem içinde, mal, hizmet ve sermaye akımları gibi işlemler dolayısıyla dış dünyadan sağladığı gelirler ile dış dünyaya yaptığı ödemeleri içeren tüm iktisadi ilişkilerin sistemli bir biçimde yer aldığı bilançodur. Ödemeler bilançosu, ülkelerin söz konusu dönem içerisindeki dış ekonomik ve mali ilişkilerinin durumunu göstermektedir. Bir ülkenin ödemeler bilançosunun incelenmesi, o ülkenin uluslararası iktisadi ilişkilerinin nitelik ve boyutlarının anlaşılmasına olanak sağlar.

Ödemeler Dengesi
Bir ülkede, belli bir zaman aralığında yapılan bütün işlemlerin sistemli bir şekilde kaydedilmesi ile elde edilen rapordur. Bu terim genellikle iki anlamda kullanılır; 1- Cari hesaplardaki ödemeler dengesi 2- Cari hesaplar artı uzun vadeli sermaye hareketleri.

Range(Bant)
Belli bir periyotta fiyatın hareket ettiği en yüksek ve en düşük seviyeyi ifade eder.

Reel Faiz Oranı (Real Interest Rate)
Nominal faizin enflasyondan arındırılmış halidir. Teknik olarak, nominal faiz oranından, beklenen enflasyon oranının çıkarılması ile bulunur. Örneğin, iskonto edilmiş, diğer bir deyişle bir bedel karşılığı (iskonto) el değiştirmiş olan kıymetlerin yeniden bir bedel karşılığı (re-iskonto) el değiştirmesini ifade eder. Merkez bankalarının, şartlarını kendileri belirlemek şartı ile çeşitli senetleri iskontoya tabi tutarak (re-iskonto), reeskont penceresi adı altında para politikası uygulamalarında kullandıkları bir araçtır faiz oranı % 70, beklenen enflasyon oranı % 60 ise, reel faiz oranı % 10’ dur.

Reeskont
İskonto edilmiş, diğer bir deyişle bir bedel karşılığı (iskonto) el değiştirmiş olan kıymetlerin yeniden bir bedel karşılığı (re-iskonto) el değiştirmesini ifade eder. Merkez bankalarının, şartlarını kendileri belirlemek şartı ile çeşitli senetleri iskontoya tabi tutarak (re-iskonto), reeskont penceresi adı altında para politikası uygulamalarında kullandıkları bir araçtır.

Rekotasyon
Ani fiyat değişimi.

Resesyon
Ekonomik büyümenin belirli bir süre negatif ya da yavaş olmasıdır. Ekonomide atıl kapasitenin olması ya da ekonominin uzun vadeli büyüme oranından daha düşük bir oranda büyümesi olarak da tanımlanabilmektedir. Makro ekonomide geleneksel olarak reel gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) iki ya da daha fazla çeyrek yıllık periyotta arka arkaya negatif büyüme göstermesidir.

Revalüasyon
Ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin artmasını ifade eder. Örneğin, Türk Lirasının ABD doları karşısındaki değerinin 1,3 TL’den 1,2 TL’ye yükselmesi (ABD dolarının değer kaybetmesi), TL’nin 0,1 Lira değer kazanması anlamındadır.

Resistance(Direnç)
Fiyat yükselişlerinin zorlaştığı ya da durduğu, geçmişte bir kaç kez tecrübe edilmiş fiyat seviyesidir.

Revalüasyon (Yeniden Değerleme)
Bir ulusal para biriminin diğer para birimlerine karşı değer kazanmasıdır. Devalüasyonun karşıtıdır.

Rezerv Para (Hard Currency)
Merkez bankaları ile uluslararası finans kuruluşlarının portföylerinde bulunan döviz ve altın cinsinden varlıkları ifade etmektedir. Buna göre, ödeme aracının rezerv para özelliği taşıyabilmesi için, diğer paralar karşısındaki değeri istikrarlı olmalı, dünya ticaretindeki payı büyük bir ülkeye ait olmalı, döviz piyasalarında rahatlıkla alınıp satılabilmelidir.

Risk
Gelecekteki olayların belirsizliğine bağlı olarak bir olayın sonucunun olumsuz olma durumudur. Finans piyasalarında bu yatırımcı için kaybetmek ve portföyünün küçülmesini ifade eder.

Risk-Getiri
Bir yatırımın öngörülen getirisi karşılığında mevcut riskini ifade eder. Risk genelde yatırımın geçmiş getirilerinin standart sapması (historical volatility) ile ifade edilir. Yatırımdan beklenen getiri ise (expected return), geçmiş getirilerinin ortalamasıdır. Belli bir risk karşılığında elde edilebilecek maksimum getirilerin oluşturduğu risk-getiri eğrisine “efficient frontier” adı verilip, özellikle karşılaştırma, ölçüt (benchmark) amaçlı kullanımı söz konusudur. Vadesine kadar elde tutulduğunda getirisi kesin olan tahvil-bono türü yatırımlar bu tür analizlerde genelde risksiz yatırım olarak kabul edilirler. Ancak bu tür kıymetler üzerinde vadesinden önce işlem yapılması söz konusu ise benzer piyasa riskleri (faiz, kur) söz konusudur.

Risk – Getiri Oranı
Her bir birimlik kazanç için sermayenizin ne kadarını riske attığınızdır.

Risk Sermayesi
Kişinin borsa türevlerinden birinde yatırım yapıp, kaybettiği takdirde yaşam standartlarını veya tarzını etkilemeyecek miktardaki sermayeye denir.

Risk Primi
Bir yatırım aracının taşıdığı risklerin fiyatlara yansıması risk primidir. Riskli bir yatırım aracının beklenen getirisi ile risksiz bir aracın beklenen getirisi arasındaki fark olarak da hesaplanabilir.

Risk Yönetimi
Yapılan işlemlerin zarara gitmesi ve yönetilen sermayenin kaybedilmesi ihtimali güçlendiğinde yatırımcının riski belli kurallar çerçevesinde yönetebilme kabiliyetine denir.

Riskten Kaçınma (Risk Averse), Risk Alma (Risk Lover), Risk Neutral
Bir yatırımcının risk karşısında takındığı tavırları ifade etmekte kullanılan kavramlardır. “Risk averse” bir yatırımcı riskli bir portföyü ancak riskini karşılayacak garanti bir prim karşılığı kabul eden, “risk lover” bir yatırımcı yüksek bir riske rağmen bir prim talep etmeksizin garanti bir düşük getiriye razı olan, “risk neutral” bir yatırımcı ise riskle değil yatırımın getirisi ile ilgili olan yatırımcı türünü ifade eder.

Riskten Korunma (Hedging)
Yatırım riskine karşı korunmak amacıyla finansal pazarlardaki araçları etkin ve doğru bir biçimde kullanarak olası ters fiyat hareketlerine karşı yatırımcının yatırımını güvenceye almasıdır. Yatırımcı, karşılaşılabilecek riskleri belirli bir değere düşürmek amacıyla vadeli işlem sözleşmeleri yardımıyla uzun pozisyon alarak gelecekte fiyatların yükseleceği beklentisi ile vadeli işlem sözleşmesi satın alabilir ya da kısa pozisyon alarak gelecekte fiyatların düşeceği beklentisi ile vadeli işlem sözleşmesi satabilir.

RSI ( Relative Stregth Index )
Welles Wilder tarafından geliştirilmiş olan bu osilatör, aşırı alış ve aşırı satış bölgelerini belirler. 0 ile 100 arasında değişen aralıkta 70 seviyesinin üzeri aşırı alış, 30 seviyesinin altı ise aşırı satış bölgesini temsil eder. Bu bölgelere giren RSI çizgisinin,70 seviyesini aşağı yönde kırması veya 30 seviyesini yukarı yönde aşması fiyatların yön değiştireceğinin sinyalini verir.

Sabit Kur Sistemi (Fixed Exchange Rate System)
Ulusal bir paranın yabancı bir para veya paralardan oluşan bir sepet değerine sabitlendiği ve bu değerin sürmesinin para otoritesi tarafından garanti edildiği sistemlerdir. Ulusal paranın değeri önceden belirlendiğinden o andaki arz talep koşullarını yansıtmaz.

Saklama Hizmeti (Custodian Service)
Tahvil, bono, altın ve benzeri kıymetlerin sahip olan kişi veya kurum adına bir sözleşme çerçevesinde saklanması hizmetidir (safe keeping). Türkiye’de BIST ile Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (VİOP) nezdindeki piyasaların tümünün takas işlemleri 'Takasbank' tarafından sonuçlandırılmakta, bu kapsamda 'Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. ile aracı kuruluşlara fiziksel saklama hizmeti sunulmaktadır.

Samurai Bonds
Yabancılar tarafından, Japonya’da, Japon Yeni üzerinden yapılan menkul kıymet ihraçlarıdır. Çoğunlukla 5 yıl ve üzeri vadede yapılan ihraçlardır. İlk ihraç 1970 yılında Asya Kalkınma Bankası tarafından yapılmıştır.

Satım Opsiyonu (Put Option)
Satma hakkını ifade eder. Elinde opsiyon kontratını bulunduran tarafa, opsiyona konu olan kıymeti yine opsiyonda belirtilen şartlarda satma hakkını verir ancak bir yükümlülük getirmez. Piyasa koşullarına bağlı olarak opsiyonu elinde bulunduran taraf opsiyonu kullanmayabilir. Opsiyonun kullanılması “exercise” edilmesi olarak ifade edilir. Opsiyonu satan taraf ise, alan tarafın opsiyonu kullanmak istemesi durumunda kontrat şartlarını yerine getirmekle yükümlüdür.

Satın Alma Gücü Paritesi
Belli bir sepetteki ticarete konu olan benzer mal ve hizmetlerin farklı ülkelerdeki fiyatlarını birbirine eşitleyen döviz kurudur. Satın alma gücü paritesi hesaplanırken sadece ticarete konu olan mal ve hizmetler göz önünde bulundurulduğundan bu tür bir hesaplama iki ülke parası arasındaki değişim oranının gerçek değerini ölçmekte yetersiz kalabilmektedir.

Satış Fiyatı ( ASK-OFFER )
Piyasa katılımcılarının satış işlemi yapmaya istekli oldukları fiyat.

Satış Sinyali
Teknik analiz için kullanılan indikatörlerin, fiyatların aşağı yönlü hareketi konusunda sinyal üretmesidir.

Satış Oranı
Bir finansal enstrümanın satışı için temel alınan orandır.

Scalping
Küçük karlar amacıyla çok kısa süreli pozisyon almak.

Security / 1. Teminat – 2. Menkul Kıymet


1. Kredi alanın kredi verene tahsis ettiği değerli aktif varlıklara denir. Kredi anlaşması gereğince, kredi alan tarafın yükümlülüklerine uymaması durumunda, kreditör tarafında kalacak olan ve bu amaçla blokaj konan varlıklardır. Kredi veren gerektiğinde bu aktif varlıkları, ödünç verilen paranın geri ödenmemesinde yani temerrüde düşülmesi durumunda, kredi verilen miktarın bir kısmını ya da tamamını karşılamak için kullanabilir.

2. Taşınabilir bir finansal varlık için ekonomik değer ifade eden ve nakde çevrilebilir ya da nakit karşılığı olarak işlem görebilir özellikte olan kıymetli evraktır. Sahibine ortaklık veya alacaklılık hakkı sağlayan menkul kıymetlerin, belli bir tutarı temsil etmesi, yatırım aracı olarak kullanılabilmesi, dönemsel gelir getirmesi ve standart özelliklere sahip olmaları gerekir.

Securitization / Seküritizasyon (Menkul Kıymetleştirme)
Risk paylaşımı amacıyla likit olmayan varlıkların sermaye piyasası araçları aracılığıyla likit hale dönüştürülmesi sürecidir. Menkul kıymetleştirme ile büyük tutarlı yatırım araçlarına küçük yatırımcılar da ortak olma imkânına kavuşarak, riskin kurumsal yatırımcılar ve küçük yatırımcılar arasında paylaşımı gerçekleştirilir. Menkul kıymetleştirme işleminin doğuşu ABD ipotek piyasasına dayanır. Mortgage sisteminde menkul kıymetleştirme, bir gayrimenkulü hisse senedi, tahvil veya benzer bir sermaye piyasası aracına çevirip satmaktır.

Sell Limit
Piyasa fiyatının üzerindeki satış emridir.

Sell Stop
Piyasa fiyatının altındaki satış emri.

Sermaye Dağıtımı
Sermayeyi farklı yatırım araçları arasında riski azaltmak amacı ile dağıtmak işine denir.

Sermaye Piyasası (Capital Market)
Bir yıldan uzun vadeli yatırım araçlarının ihraç edildiği ve işlem gördüğü piyasalardır.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
Sermaye Piyasası Kanunu ile verilen görevleri yapmak üzere kurulmuş tüzel kişiliği haiz düzenleyici ve denetleyici bir kurumdur.

Short
Kısa pozisyon, satış pozisyonlarını ifade eder. Kısa pozisyon açan yatırımcı fiyatların düşmesi yönünde beklentiye sahiptir.

Sınırlı Emir (Limit Order)
Belli bir fiyattan ya da o fiyat altından alım yapmak veya belirli bir fiyattan ya da o fiyat üzerinden satış yapmak için verilen emirdir. Örneğin o anki piyasa fiyatından daha düşük bir seviyeden alım yapmak için girilen otomatik emir çeşidinde EURUSD paritesi piyasa fiyatı 1.3250 iken 1.3050 seviyesine sınırlı alım emiri girdiğimiz taktirde veya o anki piyasa fiyatından daha yüksek bir seviyeden satış yapmak için girilen otomatik emir çeşidinde EURUSD paritesi piyasa fiyatı 1,3250 iken 1,3350 seviyesine sınırlı satış emri girdiğimiz takdirde ekran başında olmasanız da bu fiyat seviyeleri görüldüğü anda satış işlemi çalışır.

Sinyal Çizgisi
Fiyat grafiğinin üzerinde kullanılan hareketli ortalama veya grafiğin altında yer alan osilatör indikatörlerinde bulunan, fiyatlarla birlikte hareket eden eğri, bulunduğu yere göre alış veya satış sinyali verir. RSI, MACD, Stochastic Osilatör, sinyal çizgileri en yaygın kullanılan indikatörlerdir.

Silipaj (Kayma)
Fiyat kotasyonunda görülen çok keskin hareketler ve sıçramalardır.

Spekülasyon
Piyasa ortalama getirisinden daha yüksek getiri beklentisi ya da kayıptan korunma düşüncesi ile daha fazla risk üstlenerek geleceğe ilişkin belirli bir yönde öngörüde bulunmaktır.

Spike
Fiyatta kısa sürede meydana gelen dikkate değer değişimdir. Genellikle veri açıklamalarından sonra görülür.

Spot Fiyat
Piyasanın güncel, canlı fiyatlarıdır. Forex piyasasında işlem yaparken bu fiyatlar üzerinden işlem yapılır. Bu yüzden çoğu zaman spot forex de denilmektedir.

Spot Piyasa
Spot piyasa bir ürünün alış veya satışının işlem tarihinde belirlenen fiyat üzerinde en çok iki iş günü sonrasında gerçekleştirildiği piyasadır.

Spot Valör
Mali piyasalarda gerçekleştirilen bir işleme bağlı ödemelerin işlemin yapıldığı günü takip eden iki iş günü sonrasında gerçekleştirilmesidir. Spot valörle yapılan bir işlem, örneğin Pazartesi günü gerçekleşmiş ise ödemeler Çarşamba günü yapılmaktadır. Diğer bir deyişle spot valör, paranın kullanıma hazır olacağı tarihi ifade eder. İşlem tarihi ile kullanım tarihi arasındaki fark, mesajların hazırlanması, kontrollerin yapılması, fonların temini gibi işlemlerin belli bir zaman gerektirmesindendir

Spread
Alış ve satış fiyatları arasındaki fark

Stagflasyon
Bir ekonomide üretimin düştüğü ya da en azından artmadığı bir ortamda enflasyon yükseldiği zaman meydana gelen durumu ifade etmektedir.

Standart Lot
Forex piyasalarında bir döviz çiftinde baz dövizdeki 100.000 birimlik büyüklüğü ifade eder.

Standart Sapma
Bir veri setinde yer alan verilerin, veri setinin ortalamasından ayrılmalarını gösteren değerdir.

Sterilizasyon
Merkez bankalarının, çeşitli nedenlerle ortaya çıkan para arzı artışlarının etkilerini dengelemek için yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Örneğin merkez bankası döviz satın aldığı zaman para arzındaki artışı menkul değerler satışıyla piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapılmış müdahaleyi sterilize etmiş olur.

Stochastic Oscillator
George Lane tarafından geliştirilen bu indikatör, fiyatların belli bir zaman diliminde, 0 ile 100 arasında değişen yüksek/düşük fiyat aralığına göre hareketlerini ölçer. İndikatörde bulunan 20 seviyesinin altı aşırı satış, 80 seviyesinin üzeri ise aşırı alış bölgesi olarak yorumlanır. Örneğin; 14 periodluk stochastic osilatör 30 seviyesinde bulunduğunda, o andaki fiyatın son 14 günün en düşük seviyesinin % 30 daha üzerinde ve en yüksek seviyesinin % 70 daha altında bulunduğunu gösterir. Stochastic Osilatör de diğer osilatörler gibi özellikle aşırı alım/satım bölgelerinin belirlenmesi ve bu bölgelerden dönüşlerde satış/alış sinyalleri alınabilmesi için kullanılır.

Stoch RSI
RSI ve Stochastic osilatörlerinin her ikisi de aşırı alış ve satış bölgelerini belirtirler. Tüm indikatörler zaman zaman hatalı sinyal verebileceğinden, ikisi birlikte kullanıldığında daha sağlıklı sonuç alınacağı düşünülerek oluşturulmuştur.

STOCKY
İsveç Kronu’nun diğer adıdır.

Stop Emir
Sınırlı emire benzer olup onun tam tersi durumundadır. Bir stop emir, limit emirin aksine canlı piyasa fiyatının altından değil üstünden alım yapmak ya da üstünden değil altından satış yapmak için girilir. Örneğin EURUSD paritesinde anlık fiyat 1.3400 ise 1.3450 seviyesine girilen alış emri bir stop emirdir. Bu seviyenin görülmesi halinde işlem otomatik olarak çalışır ve alım gerçekleşir.

Stop Loss (Zararı Durdur ) Emri
Yatırımcı işlem açtığında, zarar riskini en aza düşürmek için zararı durdur emrini kullanabilir. Bu emir tipi ile fiyatların istediği yönün tersine gitmesi halinde yatırımcının önceden belirleyeceği bir fiyat seviyesinde daha fazla zarar etmemek adına yazdığı emir türüdür. Fiyatlar zarar kes fiyat seviyesine dokunduğu an Stop Loss emri çalışır ve aktif emre dönüşerek piyasaya iletilmek üzere gönderilir. Pozisyon en iyi aktif fiyattan kapatılır.

Stop Out
Açık pozisyonlarınızın otomatik olarak kapanacağı öz sermaye seviyesidir. Yani, varlığın kullanılan teminatın belirli bir seviyesine gelmesi durumunda sistemin en çok zararda olan pozisyondan başlayarak pozisyonları kapatmasıdır.

Subprime Piyasalar
Kredi geçmişi iyi olmayan kişilerin daha yüksek faizle kredi alabildikleri piyasalardır. Eğer bu kredi ev almak amacıyla çekilmişse ‘subprime mortgage’ olarak adlandırılmaktadır. Krediyi veren kuruluşlar bu kredileri risk gruplarına ayırarak tekrar piyasaya sürebilmekte ve bunları satın alacak yatırımcılar arayabilmektedir.

Subprime Mortgage Loan / Subprime İpotekli Kredi
Kredi ödemelerinde gecikme ya da sorunları olan riskli müşterilere ipotek teminatlı olarak verilen kredilerdir. Diğer bir tanımla, geri ödeme gücü ve kredi geçmişi zayıf, dolayısıyla kredi riski yüksek yatırımcılara verilen kredilerdir. Yüksek geri ödenmeme riskinden dolayı bu kredilere ödenen faiz oranları, genellikle kredibilitesi yüksek müşterilerin ödediği faiz oranlarından (prime rate) daha yüksek olur. Bu kredilerde özel olarak müşteriden teminat olarak gayrimenkul ipoteği alınır.

Support (Destek)
Fiyat düşüşlerinin zorlaştığı ya da durduğu geçmişte bir kaç kez tecrübe edilmiş fiyat seviyesidir.

Sürdürme Teminatı
Yatırımcının açık pozisyonunu sürdürebilmek için sağlanması gerekli olan asgari özkaynak tutarıdır.

Swap
Türkçe karşılığı "takas", "değiştirme", "değiş-tokuş", "trampa etmek", "bir malı başka bir malla takas etmek"tir. Aktif varlıklar ve menkul kıymetler arasındaki fiyat farklılıklarını engellemek amaçlı karşılıklı iki tarafın nakit akımlarını birbirleriyle değiştirmeleri ile ilgili bir sözleşmedir. Faiz swapı ile taraflar, daha düşük faizli kredilere erişebilmek için ana para dışında faizi takas ederlerken, kur swap'ında önceden anlaştıkları oran ve koşullarda belirli bir miktardaki dövizi değiştirirler. İki taraf arasında, önceden belirlenen bir sistem içerisinde, belirli bir finansal varlıktan kaynaklanan gelecekteki nakit akışlarının değiştirilmesi amaçlanır.

Forex piyasalarında işlem gören ürünlerden parite çiftlerindeki baz döviz ve karşıt döviz faiz oranları farkının yatırımcı portföylerine artı ya da eksi bakiye olarak yansımasıdır. Gecelik olarak hesaplanır ve 00:00 itibarıyla hesaplara yansıtılır.

Swing Trading
Fiyatların beklenen dönüş noktalarına gelmesi ile pozisyonların kapatıldığı bir al-sat yöntemidir.

Swissy
USDCHF

Şirket Birleşmesi (Merger)
Şirketlerin birleşerek daha büyük bir şirket oluşturmalarıdır. ‘Merger’ genellikle gönüllü olarak gerçekleştirilen birleşme anlamında kullanılan bir terim olmasına karşılık bir şirketin başka bir şirketi devralması işlemi için de kullanılabilmektedir. Ancak bir şirketin diğer bir şirketi devralmasında ‘merger’dan farklı olarak bir işletmenin başka bir işletmenin hisse senetlerini satın alarak onun hukuki varlığına son vermesi söz konusudur. Ayrıca ‘merger’ durumunda devralma işleminden farklı olarak birleşmeden oluşan şirket yeni bir ad (genellikle iki firmanın adının birlikte kullanımı) almaktadır.

Tahvil
İhraç vadesi 1 yıldan uzun menkul kıymetlerdir.

Takasbank
Takasbank, Türkiye'de menkul kıymetlerin takası, saklaması ve uluslararası standartlarda numaralandırılması ile görevlendirilmiş bir sektör bankasıdır. Forex yatırımcı sermayeleri de Takasbank bünyesinde tutulur ve saklanır.

Take Profit
Kar al. Açılacak ya da açılmış bir pozisyonun belirlenen seviyeden karlı bir şekilde kapanması için kullanılır. Fiyat, beklenen seviyeye geldiğinde aktif bir emre dönüşür ve pozisyonu kapatır.

Takip Eden Zarar Durdur Emri (Trailing Stop)
Zarar durdur emrine bağlı olarak çalışır. Bu emirle piyasadaki fiyat, yatırımcı lehine hareket ettiği sürece stop seviyesi otomatik olarak daha iyi bir fiyata taşınacaktır. Bu emri kullanırken bir fiyat aralığı belirlenir ve lehte olarak fiyat gördüğü en yüksek ya da en dip seviyesinden bu aralık kadar döndüğünde emir çalışarak pozisyonu kapatır. Örneğin: EURUSD paritesinde 1,3540 seviyesinden alış yapıldığını ve 40 pip’lik takip eden zarar durdurucu emri çalıştırıldığını varsayalım. Fiyatın 1,3590’a yükselmesi halinde stop emri olası bir düşüşte 1,3550’den 40 pip’lik garanti bir kar ile stop emir çalışır.

Teknik Analiz
Fiyat, hacim gibi göstergelerden hareketle, geçmiş dönem piyasa hareketlerinin analiz edilerek bu yolla geleceğe yönelik olarak fiyat tahminleri yapılmasıdır. Bu amaçla, çeşitli grafik oluşumlarından ve istatistiksel metotlardan faydalanılır. Grafikler üzerinde geçmiş fiyat hareketleri nedeniyle ortaya çıkan oluşumların gelecek için gösterge oluşturduğu, dolayısıyla bu tür oluşumların alım-satım için gösterge olarak kullanılabileceği varsayımına dayanır. Bu tür analizler, örneğin, geçmişte gerçekleşen en düşük fiyatların, diğer bir deyişle fiyatların döndüğü, yükselmeye başladığı noktaların “destek noktası” olduğu, dolayısıyla alım için bu noktaların beklenmesi (kriter olması) gerektiğini, yine geçmişte gerçekleşen en yüksek fiyatların “direnç” noktası olduğunu ve satım için dikkate alınması gerektiğini öngörür.

Temel Analiz
Finansal piyasalardaki fiyat hareketlerini önceden tahmin edebilmek amacıyla, ulusal ve global ölçekte makro ekonomik ve siyasi gelişmelerin yakından takip edip verileri yorumlayarak öngörü analizi yapmaktır.

Temel Kur
Alım-satım miktarlarının büyüklüğünün hesaplandığı referans kurdur. Paritelerde önce yazılan kodlu kur her zaman temel kurdur. Örneğin Euro/Dolar paritesinin temel kuru Euro’dur.

Ters Omuz Baş Omuz
Paritenin belli bir zaman aralığında, yükseliş trendlerinin sonlarında oluşturduğu formasyondur. Formasyon başlıca üç dipten meydana gelmektedir. İlk ve son dipler “Omuz”ları oluştururken, ortada ki dip “Baş”ı meydana getirmektedir. Omuzlar hemen hemen aynı seviyelerde bulunurken, başı oluşturan dip omuzlara göre daha aşağıdadır. Formasyonun, omuzlarını oluşturan bölümlerinin tepe noktası seviyeleri “Boyun Çizgisi”ni (neckline) oluşturmaktadır. Boyun çizgisinin yukarı yönde kırılması, düşüş trendinin sona erdiği ve paritenin yön değiştireceği anlamına gelmektedir.

Ters Repo (Reverse Repurchase Agreement)
Bir kıymetin belli bir tarihte, belli bir orandan geri alım vaadi ile satımını ifade eder. Merkez bankası açısından reverse repo işlemi Açık Piyasa İşlemleri çerçevesinde, piyasadan, işlem vadesi süresince, verilen kıymetler karşılığında geçici olarak para çekilmesini ifade eder.

Tezgah Üstü Piyasalar (Over the Counter "OTC")
Organize olmayan, belli bir yapı altında toplanmayan piyasalardır. İşlemler taraflar arasında karşılıklı anlaşma yoluyla gerçekleştirilir.

Ticaret Dengesi
Bir ülkenin yaptığı toplam ithalat ve ihracat arasındaki olumlu-olumsuz farktır.

Tik Grafik
Herhangi bir işlem için geçerli olabilecek en küçük zaman dilimine tik denir. Tik aralıkları eşit sürelerde değildir. Piyasanın volatil olduğu durumlarda bir saniyede birkaç tik oluşabilirken, piyasanın çok durgun olduğu zamanlarda bir tikin oluşması için saatlerce beklenebilir. Grafiklerde tik genellikle yatay eksende gösterilir.

Toplam Arz
Bir ülkedeki toplam talebi karşılamak için, ithalatlar dahil olmak üzere, sağlanan toplam mal ve hizmettir.

Toplam Risk
Bir bankanın belli bir müşteriyle yapılan spot ve forward anlaşmalarında aldığı risk oranıdır.

Toplam Talep
Ekonomideki mal ve hizmetlere olan toplam taleptir. Bir ülkede özel ve kamu sektörleri tarafından üretilen toplam mal ve hizmetlere yurt içi ve yurt dışından gelen toplam taleptir.

Trader
Tacir, finansal piyasalarda al-sat yapan kişi, işlemci, yatırımcı.

Trend
Eğilim. Herhangi bir fiyatın, endeksin, göstergenin ya da verinin genel hareket yönüdür.

Tüketici Eğilimi / Consumer Sentiment
1950’li yılların başından itibaren Michigan Üniversitesi Araştırma Bölümü tarafından hazırlanan bu raporda, 500 kişilik yetişin kadın ve erkeklerden oluşan modele yapılan kişisel ve ulusal ekonomik durum, dayanıklı tüketim malları ve ev alma durumları ile ilgili anket yayınlanıyor.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
Tüketici tarafından satın alınan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri ölçen endekstir. TÜFE hesaplanırken ilk olarak, ülkenin genelini temsil eden bir örnek kitlenin bir yıl içinde hangi mal ve hizmete ne kadar para harcadığı hesaplanmaktadır. Bu hesaplamadan çıkan sonuca göre harcama gruplarına endeks içerisinde farklı ağırlıklar verilmektedir. Böylelikle bu örnek kitle tarafından yüksek oranda tüketilen mal ve hizmetler daha yüksek bir ağırlığa sahip olurken daha az tüketilenler daha düşük bir ağırlığa sahip olmaktadır. Yılın her ayının belirli günlerinde ve belirli alışveriş merkezlerinden alınan mal ve hizmet fiyatlarındaki değişim, bu ağırlıklara göre ölçülerek o ayın tüketici enflasyon rakamına ulaşılmaktadır.

Tüketici Güveni / Consumer Confidence
1969 yılından itibaren Taylor Nelson Sofres şirketi tarafından raporda, 5 bin kişilik grup ulusal ekonomik durum, kişisel durumları, yeni ev, dayanıklı tüketim malları alma ve tatil planları ile ilgili sorulara cevap veriyor. Araştırma ilgili aydan sonraki 12 ayın tüketici fiyatlarındaki değişimi de içeriyor.

Türev Araçlar
Değeri başka bir finansal varlığın veya malın değerine doğrudan bağlı olan finansal araçlardır.

Türev Piyasalar
Standartlaştırılmış türev işlem sözleşmelerinin vadeli alınıp satıldığı, gerçekleştirilen takasların bir kurum tarafından garanti edildiği, borsa bünyesinde işleyen piyasalardır. Türev piyasa işlemleri olan futures, forward, opsiyon ve swap piyasa oyuncuları tarafından riskten korunmak ya da kâr elde etmek amacıyla kullanılabilmektedir.

Türev Ürünler (Derivative Products)
Getirisi başka bir kıymetin getirisine bağlanmış, diğer bir deyişle başka bir kıymetin getirisinden türetilmiş mali araçlardır. Futures ve opsiyon sözleşmeleri bu araçlara örnektir. Bu tür araçlar, döviz, faiz, altın gibi her türlü ürün üzerinden türetilebilir. Böyle bir durumda, örneğin döviz üzerine yazılan bir opsiyon kontratında, opsiyon kontratının getirisi üzerinden türetildiği dövizin piyasadaki hareketine bağlı olacaktır.

Ulusal Risk (Sovereign Risk)
Bir yatırımcının yerleşik olduğu ülke dışında bir ülke menkul kıymetine yatırım yaptığında karşılaştığı risktir. Yatırım yapılan ülke merkez bankasının ya da yetkili otoritesinin döviz kuru düzenlemelerini değiştirerek döviz cinsinden yükümlülüklerinin değerini azaltabilmesi ya da tamamen sıfırlayabilmesi, borcu veya faiz ödemelerini gerçekleştirmemesi gibi riskler ulusal riski oluşturmaktadır.

Upward Trend
Yükselen trend.

Uyuşmazlık
Teknik analizde fiyat ile göstergelerin birbirini desteklemediği ya da aynı yönde hareket etmediği durumlardır.

Uzman Danışman(EA)
Forex Piyasası’nda trading yapmak için kullanılan özel bir yazılımlardır.

Uzun Pozisyon
Bir enstrümanı satın almaktır. Uzun pozisyonda olan oyuncu fiyatın yükselişinden kar etmeyi amaçlar.

Üçgen formasyonu
Fiyatlarda birbirine zıt yönde iki trend çizgisinin belli bir noktada kesişmesi ile oluşur. Genellikle bu trend çizgilerinden biri orta – uzun vadede, değeri kısa vadede oluşmuştur. Trendlerin kesiştiği noktayı kırarak ilerleyen fiyatlar yeni trendin yönünü belirler.

Üçüncül Piyasa
Tezgahüstü piyasalarda (OTC) yapılan işlemler, üçüncül piyasa işlemi olarak adlandırılır.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
Ekonomide üretim sürecinde girdi olarak kullanılan maddelerin fiyatlarındaki değişimleri toptancı aşamasında ölçen endekstir. Buna göre ÜFE, tarım, balıkçılık, madencilik, imalat sanayi ve enerji sektöründeki (elektrik, gaz, su) ürünlerin fiyatlarındaki değişimleri ölçmektedir.

Üssel Hareketli Ortalama
Basit hareketli ortalamaya göre daha yakın zamanlı verilerin daha fazla hesaba katıldığı indikatör.

Vade
Bir döviz için önceden belirlenmiş kontrat tarihi belirli olan değişim oranıdır. İlgili iki döviz kuru arasındaki faiz oranı farkına göre belirlenir.

Vadeli İşlemler
Spot (iki iş günü) işlem tarihini aşan ileri bir tarihte teslimi söz konusu olacak bir kıymetin (döviz, faiz, mal) vadesi, miktarı ve fiyatının bugünden belirlenerek sözleşmeye bağlandığı işlemlerdir. Forward, future ve opsiyonlar bu tür işlemlere örnektir.

Vadeli İşlem Sözleşmesi
Sözleşmenin taraflarını bugünden, belirlenen ileri bir tarihte, üzerinde anlaşılan fiyattan, standartlaştırılmış kalite ve miktardaki bir mali veya kıymeti alma ve satma yükümlülüğüne sokan sözleşmedir. Vadeli işlem sözleşmesi ile vadeli döviz arasındaki fark, vadeli işlemlerin borsa koşulları altında işlem görmesi ancak vadeli döviz işlemleri tezgâh üstü piyasalarda işlem görmesidir.

Vadeli Piyasalar
Vadeli piyasalar belirli bir ürünün, fiyatı bugünden sabitlenmek koşuluyla ileri bir tarihte teslim edilmesi taahhüdünü içeren sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır.

Valör (Value Date)
Yapılan işlemlerin kapama tarihi.

Varlığa Dayalı Menkul Kıymet
Kuruluşların kendi ticari işlemlerinden doğmuş alacakları karşılığında ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır. Tüketici kredileri, konut kredileri, ihracat işlemlerinde doğan alacaklar söz konusu işleme konu olabilecek alacak türlerindendir. Bankalar varlığa dayalı menkul kıymet satarak alacaklarını daha önceden paraya çevirebilmektedir

Varlıkların Tahsisi
Risk yönetimi amacı ile fonların değişik piyasalara tahsisinin yapılması işlemidir.

Verim Eğrisi (Yield Curve)
Belli bir anda bir yatırım aracının çeşitli vadeleri ile bu vadelerdeki getirileri arasındaki ilişkinin grafiksel ifadesidir. Dikey eksende verim (yield), yatay eksende ise vadeler yer alır. Pozitif eğimli (normal) verim eğrisi, negatif eğimli (inverted) verim eğrisi, düz verim eğrisi ve orta vadelerde yüksek verimi ifade eden (bell shape) verim eğrileri olarak sınıflandırılırlar. Eğrinin zaman içindeki hareketleri; dikleşmesi, “steeping” (pozitif eğimli bir eğri söz konusu ise eğrinin orijine uzak kısmının yükselmesi, yakın kısmının düşmesi, eğimin artması), düzleşmesi, “flattening” (pozitif eğimli verim eğrilerinde orijine uzak kısmın düşmesi, yakın kısmın yükselmesi, eğimin azalması) ve eğrinin şeklinin değişmeden yukarı aşağı hareket etmesi, “paralel shift” olarak adlandırılır. Eğrinin eğiminin artması, uzun vadede faizlerin (enflasyonun) yükseleceği beklentisini yansıtır. Eğimin azalması, diğer bir deyişle pozitif eğimli bir verim eğrisinin düzleşmesi (orijine yakın tarafın yükselip, uzak tarafın düşmesi) ise, yatırımcıların ileride faizlerin düşeceği beklentisi ile mevcut faiz oranlarından daha uzun süre faydalanmak için uzun vadeye yönelmelerini, dolayısıyla artan talep ile bu vadede verimin düşmesini, fon talep edenlerin de ileride daha düşük faiz oranlarından borçlanma imkanı doğacağı beklentisi ile kısa vadeyi tercih etmelerini, dolayısıyla arz fazlası nedeniyle verimin artmasını ifade eder.

Volatilite
Oynaklık. Piyasadaki fiyatların, belli bir zaman aralığındaki değişimlerinin standart sapma ile ölçülmesi sonucu elde edilen göstergedir. Yüksek volatilite, piyasada belirsizliğin göstergesi olduğundan daha büyük risk anlamına gelir.

Volatility Index (VIX) / Volatilite Endeksi
Chicago Board of Exchange (CBOE)’de işlem gören 30 gün vadeli S&P500 alım ve satım opsiyon vadeli işlem sözleşmelerinin dalgalanmalarından (volatilitelerinden) oluşturulmuş bir endekstir. Yatırımcı güveninin ve risk alma iştahının arttığı dönemlerde volatilite endeksi değer kaybederken, yatırımcıların risk almak istemediği belirsizlik dönemlerinde VIX endeksinin yükseldiği görülür.

Volume
Hacim

Yard
1 milyarlık büyüklük için kullanılır.

Yatırım Fonları
Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paraların, yatırım şirketleri tarafından sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlerden oluşan portföye dönüştürülmüş halidir. Yatırım şirketleri tarafından yönetilen bu fonlar özelliklerine ve yatırım alanlarına bağlı olarak yatırımcılara farklı şekilde getiriler sağlamaktadır.

Yüksek Riskli Yatırım Fonu (Hedge Fon)
Belirli kısıtlamaları en aza indirgenmiş, mümkün olduğunca esnek yatırım stratejisi izlenebilen bir yatırım fonu türünü ifade etmektedir. Hedge fonların normal yatırım fonlarından temel farkı, açığa satış yapabilme ve borçlanabilme (borç alınan kaynakla yatırım yapabilme) olanaklarıdır. Bununla birlikte hedge fonlar sayesinde yatırımcı, kısa ve uzun pozisyon alabilmekte, arbitraj stratejileri uygulayabilmekte, değerinin altında fiyatlanmış bir menkul kıymeti aynı anda hem alıp hem satabilmekte, opsiyonlara veya tahvillere yatırım yapabilmekte ve düşük risk altında yüksek getiri elde etme imkanı taşıyan her türlü piyasada yatırım yapabilmektedir.

Yen
Japon Yeni

Zarar Durdur (Stop Loss) Kabul edinilebilecek maksimum zarar için piyasaya önceden girilen emirdir.

Zorunlu Karşılık Oranı
Mevduat kabul eden finansal kurumların bu mevduatlara karşılık olarak merkez bankasında tutmak zorunda oldukları mevduatlarının kanunen saptanan oranını ifade etmektedir. Merkez bankaları bu oranı bir para politikası aracı olarak kullanabilmektedir. Eğer bankalar atıl rezervlere sahip değilse, zorunlu karşılık oranı artırıldığında bankalar verdikleri kredileri geri çağırırlar ve bu durum para arzının azalmasına neden olur. Zorunlu karşılık oranı düşürüldüğünde ise zorunlu karşılıkların bir kısmı kullanılabilir rezerv şekline dönüşür, bu da bankaların kredi tabanını artırır. Bankaların kredi tabanın genişlemesi de para arzının artmasına neden olur.

ÜCRETSİZ DEMO HESAP OLUŞTURMAK İÇİN

Aşağıdaki formda bulunan alanları eksiksiz ve doğru doldurmanız zorunludur.